Nüfusunun yüzde 63’ünün kırsal kesimde olduğu Muş’ta, vatandaşların kullandığı sac sobalar, şimdiden üretilmeye başlandı. Isınmada kalorifer ve elektrikli ısıtıcılara yenik düşmeye başlayan sac sobalar, Muş’ta az sayıda imalatçı tarafından üretilmeye devam ediyor. Yaz mevsimi ile imal etmeye başladıkları sobaların stokunu yaptıktan sonra satışına da başladılar.
“TEKNOLOJİK GELİŞME ÇALIŞMAMIZI KOLAYLAŞTIRDI”
Teknolojinin gelişmesi ile birlikte sobacılık mesleğinde de ciddi gelişmelerin olduğunu ifade eden İlyas Değirmen, Yılda 700 ila 800 civarında sac soba satışı yaptıklarını söyledi. Gelişen teknoloji ile birlikte soba üretiminde kolaylaştığını ancak incelik ve emek isteyen bir iş olduğunu belirten Değirmen, “yaklaşık 30 senedir bu mesleği yapıyorum yani babadan kalma bir meslek diyebiliriz. İlk Bahar mevsiminden başlayıp güz dönemine kadar soba yapıyoruz. Sadece sona değil, yuvarlak soba, fırın soba, kahve sobaları, banyo kazanı, un ambarı ve çay semaverleri yapıyoruz. Yılda 700 ila 800 adet soba yapıyoruz. Yaz ayında kış mevsiminin işini yapıyoruz. Tabi işimiz zor ve emek isteyen bir meslek. Yaz sıcağında çalışmak zorundayız ve her işin bir zorluğu olduğu gibi bizimde var. Aslında bu sanattı severek yapıyoruz” dedi.
“KIŞ HAZIRLIKLARI ZAMANINDA YAPILMASI LAZIM”
Muş’ta kış mevsiminin ağır ve çetin geçtiğini kaydeden Değirmen, “Muş ilimizin kış mevsimi gerçekten çok meşhur ve çilesi geçiyor. Bu yüzden hazırlıklar zamanında yapılmalıdır. Bunun yanında ayrıca teknolojinin gelişmesi ile birlikte talep biraz azaldı ve bu bizi etkiledi. Birçok meslek gibi sac soba üretimi de her geçen gün biraz daha beceri isteyen bir iş olduğu için sayı giderek azalıyor. Tuğlalı sobalar ve kaloriferli evlerin ilgi görmesi sebebiyle bize olan ilgi azalmış değil. Aksine birçok vatandaş soba tercih ediyor. Her yıl kış mevsimi için en küçük sobacı esnafının bile bin tane soba üretimi yapıyor ve kışa hazır bekletiliyor” ifadelerini kullandı.
“KÖY HALKININ CİDDİ BİR TERCİHİ VAR”
Yukarı Çarşı mevkiinde sac soba üretimi yapan İnan Değirmen isimli esnaf, geçmiş yıllardaki satış rakamlarında az da olsa bir düşüşün yaşandığının altını çizerek şunları söyledi: “Sac soba geçmişte büyük rağbet görüyordu. Ancak teknolojinin gelişmesi ile birlikte sac sobaya olan ilgi gün geçtikçe değişiyor. Vatandaşlar artık kaloriferli evlere veya tuğla sobalara ilgi gösteriyorlar. Bu sebeple soba satışları da düşüyor. Ancak Muş ilimizde nüfusun çoğu kırsalda yaşıyor ve köylerden sürekli talep var. On yıl öncesine kadar en küçük sobacı esnafı bile en az bin tane soba yaparak kışa hazırlardı. Ancak şimdi her sobacı 700 ila 800 arası soba hazırlıyor. Soba üreticiliği eskisi gibi değil. 30 ile 75 TL arasında satışa sunulan sobalara sadece kırsal kesimde oturan vatandaşlar rağbet gösteriyorlar. Bu sobaların kovalı ve kömür yakılan çeşitleri de var. Ama sac sobaların ömrü gelişen teknoloji karşısında hiç uzun görünmüyor. Birkaç yıla kadar sobacılık tarihe karışan meslekler arasına girebilir.”
Yaz mevsiminde kış hazırlığı yapan vatandaşlar ise özellikle köylerde sobanın vaz geçilmez olduğunu kaydettiler. Şehir merkezinde kalorifer ve doğalgazın daha çok kullanıldığını ancak köylerde ise soba kullanıldığını vurgulayan vatandaşlar, hallerinden menün olduklarını aktardılar.