Küçük ölçekli esnaflar, her geçen gün zarar ettiklerini ve iş yapamadıklarını söylediler. Son 5 yıl içinde işlerin tamamen kesat olduğunu belirten esnaflar bazen hiç siftah bile edemediklerini söylediler. Özellikle merkez Cumhuriyet Mahallesinde ticaretle uğraşan esnafların zor durumda olduğunu belirten küçük ölçekli esnaf, birçok esnafın kapatmak zorunda kaldığını söylediler. Küçük işletmecilerin zor durumda olduğunu kaydeden Şerif Işık, “son 5 yıldır birçok esnaf zarar ediyor. Bunun en büyük sebebi çiftçiliğin ölmesinden kaynaklanıyor. Tarıma dayalı işçilik olduğunda köy halkı alışış verişini yapıyordu. Bugün tarıma dayalı iş güç olmadığı için kimse yarına güvenle bakamıyor. Bu düzenleme ile ortalıkta bir canlılık vardı. Hem esnaf kazanıyordu hem de vatandaş kendi ihtiyacını karşılıyordu. Şimdi ise tam tersine döndü. Çünkü köy halkı ne yapacağını bilmiyor ve yaptığı alış verişte de büyük sıkıntı yaşıyor. Biz Cumhuriyet Caddesi esnafları olarak büyük sıkıntılar yaşıyoruz. Birçoğu zaman iş yerlerimizi siftahsız kapatıyoruz” dedi.
“Muş’un kurtulması yetkililerin elinde”
Muş’ta hayatın canlanması ve toprakların en iyi şekilde değerlendirilmesi için yetkililerin gerekli çalışmaları yapması gerektiğini belirten esnaflar, bunun hem siyasi hem de bürokrasi ile çözülebileceğine kanaat getirdiklerine inanıyorlar. Muş’un yeni yatırımlarla tanıştırılmasının kurtuluş olacağını belirten esnaflar Muş Alparslan Üniversitesi’nin de büyük katkısı olduğunu söylediler. Birçok müşterilerinin üniversite öğrencisi olduğunu ifade eden esnaflar, yatırımların yapılmasını beklediklerini kaydettiler.
“Muş ovası bereketli ama eski çiftçilik kalmadı”
Birçok işletmecinin, çiftçilikle uğraşan vatandaşların yaptığı harcamalarla para kazandığını belirten küçük ölçekli esnaflardan Işık, Muş’ta çiftçilik devrinin kapandığını ifade etti. Hiç kimsenin esnaf sorunlarını dinlemediğini belirten Işık, batıya yapılan göçlerin tek kaynağı toprağın işlenmemesi olduğunu söyledi. Muş’un oldukça bereketli topraklara sahip olduğunu kaydeden Işık, “Muş’un eskiye oranla çiftçilikte geri kaldığına inanıyorum. Çünkü biz esnaflar hangi kademeden müşterisinin olduğunu oldukça iyi biliyoruz. Bizim sürekli ve devamlı olan müşterilerimiz tamamen çiftçilik ve hayvancılıkla uğraşanlardan oluşuyordu. Şimdi ise bu tamamen yok olmuş durumdadır. Gelen müşterilerimizin çoğu sadece günü birlik harcama yapıyor. Çünkü ne çiftçilik kaldı nede hayvancılık. Geçenlerde televizyon ana haber bültenlerinde domatesin fiyatlarının ne kadar arttığı belirtiliyordu. Ben bir esnaf olarak bundan üzüntü duydum. Çünkü tarımın ana yurdu olan memleketimizin bereketli toprakları var. Ama yatırım yok. Bu topraklar sadece belli başlı ürünlerle sınırlı kalıyor. Bu ürünler Muş’ta olsaydı çiftçiler kar etseydi hem memleket hem de esnaf olarak kazançlı olurduk” dedi.
