Muş Belediye Başkanlığı’nın Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı’na (DAKA) 2012 Yılı Yatırım Altyapısının Güçlendirilmesi Yönelik Küçük Ölçekli Altyapı Mali Destek Programı kapsamında sunduğu ‘Sebze Meyve Hali ve Soğuk Hava Deposu’ projesi 80 puan alarak kabul edildi.
Konuyla ilgili bir açıklama yapan Belediye Başkanı Necmettin Dede, mevcut sebze halinin bulunduğu arazinin Adalet Bakanlığı’na ait olduğunu ve oraya lojman yapılacağı için boşaltmaları gerektiğini söyledi. Sebze hali yapılması için çeşitli arayışlara girdiklerini ifade eden Başkan Dede; “Mevcut sebze halimiz, Adalet Bakanlığı tarafından geçmiş yıllarda bize tahsis edilen arazi üzerine kurulmuştu. Adalet Bakanlığı tarafından buraya lojman yaptırılacağı için sebze halinin tahliye edilmesi istendi. Biz de yeni sebze hali DAKA’ya proje sunduk” dedi.
“SÖZLEŞME İMZALANDIKTAN SONRA İHALE YAPACAĞIZ”
DAKA’nın geçtiğimiz hafta Muş Valiliği toplantı salonunda düzenlenen yönetim kurulu toplantısında projelerin görüşüldüğünü ifade Dede, görüşmelerde belediyeye ait projenin de aralarında bulunduğu 10 projenin kabul edildiğini belirtti. DAKA’ya sundukları projenin maliyetinin 3 milyon 210 bin 609 TL olduğunu ifade eden Dede, DAKA’nın yüzde 56 ile 1 milyon 784 bin 777 TL hibe desteği vereceğini belirtti. Sebze meyve hali ve soğuk hava deposunun yapımı için DAKA’yla sözleşme imzalayacaklarını ifade eden Dede sözlerini şöyle sürdürdü; “Sözleşme imzalandıktan sonra ihale yapacağız ve hemen inşaat çalışmalarına başlayacağız. Sebze meyve hali ve soğuk hava deposunu, Şeker Fabrikası yanında belediyemize ait olan arazi üzerinde 8 bin 204 metrekarelik alanda yaptıracağız. Sebze halinde 30 dükkan ve soğuk hava deposu yer alacak. Burayı tamamladıktan sonra Adalet Bakanlığı’na ait olan mevcut sebze halini boşaltıp orada faaliyet yürüteceğiz.”
“BELEDİYE VE KOMİSYONULAR ARASINDA DOĞRU BİR İŞBİRLİĞİ OLACAK”
Hal dükkanlarını ihaleyle kiraya vereceklerini de belirten Dede, ihalenin ardından komisyoncuları eğitime tabi tutacaklarını ifade ederek; “Bu faaliyetle hem komisyoncuların eğitimi ile sebze halinde güçlü bir başlangıç yapmak için, hem de belediye ile komisyonular arasında doğru bir işbirliği sağlanması hedefleniyor. 30 kişinin katılımıyla 3 gün boyunca yapılması planlanan eğitimde Yeni Hal Yasası, kayıtlı ekonomi gerekleri ve önemi ile halin doğru kullanımı konularında eğitim verilecektir” diye konuştu. Türkiye’nin sebze üretiminde 10’uncu sırada olduğunu ifade eden Dede sözlerini şöyle sürdürdü; “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı verilerine göre, Türkiye son 10 yılda dünya sebze üretiminde 4`üncü, meyve üretiminde 6`ıncı sıraya yükseldi, yüzde 114`lük artışla 2012`de 44,5 milyon tona ulaştı. Ancak bu kadar hızlı gelişen üretime rağmen, iklim, uzaklık, soğuk hava deposu-hal gibi saklama ve satışa yönelik uygun altyapının olmaması gibi nedenlerden dolayı her bölgede yeterince üretim, satış, tüketim gerçekleşmemektedir. Muş gibi iklim özellikleri nedeniyle sebze-meyve üretiminin düşük olduğu, kış aylarının uzun sürdüğü, soğuk hava deposu, hal gibi uygun altyapının olmadığı kentlerde sebze meyve tüketimi de az olmaktadır. Üretimle satış arasında nakliye, uygun saklama ve satış koşullarının olmaması gibi nedenlerle mali kayıplar da oluşmaktadır.”
“ÖZELLİKLE NAKLİYE, MUHAFAZA VE PAZARLAMASI ZORDUR”
Muş’un iklimi nedeniyle sebze-meyve tüketiminin önemli olduğu kentlerden biri olduğun dile getiren Dede şunları kaydetti; “Özellikle nakliye, muhafaza ve pazarlaması zordur. Kentte hal olmaması nedeniyle zaten uzak kentlerden gelen sebze-meyve küçük market, manav gibi dükkanlarda satılmakta ve nihai tüketici durumundaki halk taze-ucuz sebze-meyve satın alamamaktadır. Toptancılarla perakendeciler arasında sebze-meyve alım-satımı ürünler ve alıcı-satıcılar açısından son derece sağlıksız koşullarda gerçekleşmektedir. Kente kurulacak bir toptancı hali ve soğuk hava deposu, temel bir kentsel altyapı eksikliği durumundadır. Kentte bir toptancı halinin ve soğuk hava deposunun olmaması, başka kentlerden gelecek olan sebze-meyve sevkiyatını azaltmakta, alıcı ve satıcının karşılaşacağı sağlıklı bir piyasa oluşmadığı için gerek dışarıdan gelen satıcı ve nakliyeciler, gerekse kentteki toptancı ve tüketiciler zorluklar yaşamaktadır. Muş Belediyesi Sebze Meyve Hali Yapımı Projesi tamamlandığında kaliteli, standartlara, özellikle gıda güvenliği ilkelerine uygun meyve-sebze tedariki ve dağıtımı sağlanmış, toptan ve perakende alıcı, satıcı ve meslek mensuplarının hak ve menfaatleri korunmuş olacaktır. Kentte küçük ve uygun olmayan pazar yerlerinde devam eden sebze-meyve ticareti yeterince denetlenememekte, ticari açıdan ve gıda güvenliği, halk sağlığı açısından kontrolü mümkün olmamaktadır. Proje ile belediyemiz çağdaş bir yerel yönetim olmanın gereklerinden olan halkın temel gıda ihtiyaçlarından olan sebze- meyve satışının da yasal şartların tam ve etkin olarak uygulanmasını sağlayacak ve kontrol edecek. Ticari açıdan ise üretici, komisyoncu-toptancı ve perakende satış yapanların bir araya gelebileceği bir piyasa oluşturmuş olacaktır. Kent halkı daha ucuza ve daha çeşitli sebze-meyve satın alma olanağına kavuşmuş olacağı gibi, sağlık ve gıda güvenliği bakımından denetlenen bir sebze meyve hali ve soğuk hava deposunun varlığı nedeniyle kurumsallaşmış olan bu piyasada nihai tüketici olarak da hakları korunmuş, özellikle uzun kış dönemlerinde spekülatif fiyatlardan ve kalitesiz mal almaktan kurtulmuş olacaktır.”
