Muş Alparslan Üniversitesi’nin ev sahipliğinde ve Türkiye’de ilk defa yapılan Uluslararası Tütün Çalıştayının sonuç bildirgesi yayınlandı. Ortak kararlar çerçevesinde oluşturulan 16 maddelik Çalıştayın sonuç bildirgesinin oluşumu ve Kamuoyuyla paylaşımı bakımından ilk günden son zamana kadar emek sarf herkese teşekkür eden, Tütün üretim ve pazarlama kooperatifleri genel başkanı Şeyhmus Solgun, “bildirgenin hayırlara vesile olmasını diliyorum” dedi.
Yayınlanan bildirgece ise şöyle denildi: “1.Uluslararası Tütün Çalıştayı, Muş Alparslan üniversitesi konferans salonunda yabancı ve yerli katılımcıların katılımlarıyla iki oturum halinde toplanmış ve aşağıdaki kararları benimsemiştir. Tütün, 4733 sayılı yasanın uygulamaya başlaması ile her ne kadar büyük miktarda azalmış ise de özellikle kırsal kesimde yaşayan çiftçilerimiz için hala son derece hayati öneme sahiptir. Türkiye dünyada oriental tip tütün üretiminde birinci sırada bulunmaktadır. Yılda halen dünya üretiminin 200-250 bin ton dolayında bulunduğu sanılan bu ürünün 75-85 bin tonu Türkiye’de üretilmektedir.
2.Türkiye’de tütün üretimi, 1. Ege, 2. Karadeniz, 3. Doğu-Güneydoğu, 4. Marmara ve 5. Akdeniz olmak üzere beş bölgede yapılmakta olup % 70 kadarı Ege bölgesinde üretilmektedir.
3.Doğu ve Güneydoğu bölgesinde üretilen yerel menşei tütünlerin ihracat şansı yok denecek kadar düşüktür. Bu tütünlerin iç tüketim ve ihracat şansını artıracak bir dizi tanıtım faaliyetleri ve takas esasına göre özellikle Türk Cumhuriyetleri ile ticaretinin sağlanması ve ticaret hacminin genişletilmesi hususunda çalışmaların yapılması.
4.Özellikle Güneydoğu ve Doğu Bölgesi iklim ve toprak şartlarına uygun ve şuanda ithalatla karşılanmakta olan geniş yapraklı Amerikan tütünlerinin (Virginia ve Burley) bölgede yetiştirilmesi konusunda üreticilerin eğitilmesi, kurutma ve fermantasyon koşulları için gerekli olan alt yapıların tütün üreticileri ve pazarlama kooperatifleri üzerinden desteklenmesi.
5.Gerek bölgesel kalkınma gerekse Türkiye ekonomisi yönünden tütünün önemi göz önünde bulundurularak uzun ve kısa vadede aşağıdaki öngörülerin gerçekleştirilmesi hususunda üst makamlara ve hükümete arz edilmesi uygun bulunmuştur.
6.Türkiye’de tütün üretiminin azalması ile boş kalan tarım alanlarında alternatif bitki yetiştirilmesi için üniversitelerle ortak projeler geliştirmesi ve desteklenerek uygulamaya konulması. Bu amaçla tütün çiftçisinin eğitimi ve maddi bakımdan kalkındırılması için gerekli desteğin sağlanması. Bu konuda ihtiyaç duyulan finansal kaynak genel bütçeden ve tütün ithalatından alınan fonlardan karşılanabilir.
7.Türkiye’de geleneksel olarak kullanılan sarmalık kıyılmış tütünün yasadışı ticaretinin önlenmesi için vergisinin yeniden değerlendirilerek, kabul edilebilir seviyelere düşürülmesi.
8.Tütün mamulleri, özellikle de sarmalık kıyılmış tütün üretim tesislerinin kurulumunun kolaylaştırılması için gerekli mevzuat değişikliklerinin yapılması.
9.Yasadışı tütün mamulü ticaretinin önlenmesi için gerekli tedbirlerin artırılması.
10.Türkiye’de tütün ithalatının azaltılması için gerekli yasal tedbirlerin alınması. Türk tütüncülüğünün korunması ve ithalatın azaltılması için yurt içi pazarına sattığı miktar kadar tütün almasının sağlanması.
11.Tütün İhracatının artırılması için gerekli çalışmaların (Ar-Ge, destekleme) yapılması.
12.Tütünün keyif maddesi olarak kullanımı dışında insektisit, tıbbi ilaç, parfümeri ve vitamin gibi ürünlerin elde edilmesi konusunda değerlendirilmesi.
13.Tütün saplarının selüloz kaynağı olarak kullanılması hususunda gerekli çalışmaların yapılması.
14.Tütün tohumunda ortalama olarak % 37 dolayında kaliteli yağ mevcuttur. Bu yağın yemeklik, vitamin ve biyoyakıt üretiminde değerlendirilmesi.
15.Türkiye’deki yetiştirilmekte olan eko tiplerin korunması, ekolojilere uygun verim ve kalite bakımından üstün özeliklere sahip ve sektör tarafından talep edilen yeni çeşitlerin geliştirilmesi.
16. Tütün Üreticileri ve Pazarlama Kooperatiflerinin desteklenerek etkinliğinin artırılması” denildi.
Öte yandan Tütün Üretim Ve Pazarlama Kooperatifleri Genel Başkanı Şeyhmus Solgun, kendisine ve yapılan faaliyetlere destek veren yerel ve yaygın gazetecilere plaket vererek ödüllendirdi.