Bilimsel Araştırma Proje Koordinatörlüğü (BAP) tarafından desteklenen proje kapsamında 1071 Kongre ve Kültür Merkezinde düzenlenen konferansa Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Abdüllatif Tüzer ve Prof. Dr. Yaşar Karadağ ile akademik personeli ve öğrenciler katıldı.
İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyelerinden Dr. Mehmet Salmazzem´in yürütücülüğünü yaptığı ve çeşitli alanlardan birçok akademisyenin görev aldığı proje kapsamındaki konferansta, yazılı ve sözlü kaynaklar esas alınarak, Koğak´ın tarihi ve kültürel değerleri hakkında önemli bilgiler paylaşıldı.
Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Mutlu konferansta yaptığı selamlama konuşmasında, Muş´un tanıtımı açısından önem taşıyan bu değerli projenin hayata geçmesi için verdiği destekten ötürü Rektörümüz Prof. Dr. Fethi Ahmet Polat´a ve BAP birimine teşekkür etti. Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yaşar Karadağ ise bu tür nitelikli akademik çalışmaların Muş´un kültürel ve tarihi zenginliğini açığa çıkarma ve literatüre kazandırma bağlamında taşıdığı kıymeti vurguladı.
İki oturum şeklinde düzenlenen konferansın birinci oturumunu Dr. Öğr. Üyesi Canser Kardaş yönetti. Oturumun ilk konuşmacısı olarak, Koğak´ın tarihine ve coğrafyasına değinen Doç. Dr. İrşad Sami Yuca, söz konusu yerleşim yerinin farklı millet ve inançtan pek çok insana asırlarca ev sahipliği yaptığını ifade etti. İlk oturumun ikinci konuşmacısı Dr. Esra Çıplak ise tarihi geçmişi 800 yıla dayanan Şeyh Burhaneddin-i Koğakî´nin vakfiyesi hakkında kapsamlı bilgiler vererek günümüze kadar ulaşabilen vakfiye örneklerinin Koğak´ın Osmanlı döneminde geniş vakıf arazilerine ve bir medreseye sahip olduğunu gösterdiğini dile getirdi.
Koğak´ın asırlarca bölgenin mühim ilim merkezlerinden biri olduğuna değinen Dr. Mehmet Salmazzem, Koğak medresesinin Mele Resul-i Sipkî, Şeyh Halid-i Olekî, Şeyh Mırad, Bediüzzaman Said Nursî, Mele Halil-i Koğakî, Mele Resul-i Koğakî ve Sadreddin Yüksel gibi önemli pek çok müderris ve talebeye ev sahipliği yaptığını kaydederek Koğak Medresesindeki eğitim sisteminin yanı sıra burada okutulan tefsir kitapları hakkında da çeşitli bilgiler verdi.
Dr. Ejder Ulutaş, Muş´un eski milletvekillerinden Koğaklı Gıyasettin Emre ve Kasım Emre´nin şeyhlik geleneğine sahip bir aileden gelmeleri hasebiyle şeyhliğin siyaset kurumu ile ilişkisi hakkında dikkat çekici bilgiler aktarırken, Arş. Gör. Şeyhmus Bingül, 19. yüzyıl Osmanlı modernleşmesinin hukuki altyapısını oluşturan Tanzimat Dönemi yenilikleri çerçevesinde Muş Sancağında yürütülen maarif faaliyetleri hakkında bilgi verdi ve II. Abdülhamid döneminde sayıları artan iptidai ve rüştiye mekteplerinin Muş Sancağındaki kuruluş süreci ve nicel sayıları hakkında kapsamlı bilgiler sundu.
Dr. Yılmaz Mutlu´nun başkanlığında icra edilen ikinci oturumda, ?Koğak´ta Sosyal ve Kültürel Hayatın Motifleri? başlıklı sunumunda Öğr. Gör. İbrahim Burçin Asna Koğak´a özgü kadim kültürel gelenekleri yansıtan örneklere yer verirken Koğak Medresesi müderrislerinden Mele Nurullah-ı Godişkî´nin Divanı hakkında açıklamalar yapan Dr. Sedat Kardaş, Godişkî´nin farklı konuları da işlemekle birlikte daha çok dinî ve tasavvufi temalara yer verdiği şiirlerini ekseriyetle Kürtçe kaleme aldığını, bazı şiirlerini ise Farsça, Arapça ve Türkçe klasik şiir anlayışıyla yazdığını dile getirdi.
Öğr. Gör. Nevzat Eminoğlu, Osmanlının son döneminde Koğak´ta müderrislik yapan Şeyh Fethullah-ı Verkanisî ve Cumhuriyet döneminde Koğak´ta müderrislik yapan Şeyh Maruf-i Koğakî ve Mele Sadeddin-i Lizî hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu. Dr. Mehmet Özalper, Adnan Menderes ile birlikte Yassıada´da yargılan Türkiye´nin ilk bağımsız milletvekili Koğaklı Gıyasettin Emre´nin siyasi kimliği hakkında çarpıcı bilgiler aktarırken, Öğr. Gör. Ümit Işık da Koğak´ın son müderrislerinden Kasidevan Mele Halid-i Koğakî hakkında ilgi çekici bilgiler verdi.
Proje yürütücüsü Dr. Salmazzem, Mele Halid-i Koğakî´nin Koğak hakkında kaleme aldığı kasidelerden birini okumasıyla sona eren konferansın ardından projenin ürünü olarak Koğak temalı bir kitabın yayımlanmasının planlandığını belirterek katılımcılara ve dinleyicilere teşekkür etti.