MUŞ TÜRKÜSÜ İLHAM VERDİ: 80'LİK USTA KAMIŞLARI NEYE DÖNÜŞTÜRÜYOR
Muş türküsünden ilham alan 80 yaşındaki ney ustası Yunus Can, Çukurova'nın sazlıklarından topladığı kamışları atölyesinde neye dönüştürerek unutulmaya yüz tutmuş sanatını gelecek nesillere aktarıyor.
Adana'nın Kozan ilçesinde yaşayan emekli öğretmen Yunus Can, Muş türküsünde duyduğu melodinin etkisiyle ney yapımına başladı. Yarım asra yaklaşan deneyimiyle atölyesinde kamışları titizlikle işleyen Can, hem üretim yapıyor hem de öğrencilerine bilgilerini aktararak bu nadir sanatın yaşamasını sağlıyor.
Adana'da 80 yaşındaki ney ustası Çukurova'nın sazlıklarından topladığı kamışları atölyesinde sanata dönüştürüp gelecek nesillere aktarıyor. Kozan ilçesinde yaşayan emekli öğretmen Yunus Can, Çukurova'nın sazlıklarından topladığı kamışları evinin bodrum katındaki atölyesinde neye dönüştürerek yarım asra yaklaşan emeğini sürdürüyor. Kozan'ın ilk ney ustası olan Can, hem üretim yapıyor hem de yetiştirdiği öğrencilerle unutulan sanatını geleceğe taşıyor.
Ney ile tanışmasının 20-25 yıl öncesine dayandığını anlatan Can, "Bir arkadaşımın evinde bir ney metodu gördüm. İçinde bir Muş türküsü dikkatimi çekti. O kitabı aldım. Metot, rahmetli Süleyman Evgüner'e aitti. Oradan neyin nasıl yapıldığını, nasıl üflendiğini, nasıl çalındığını öğrendim. 'Ben bunu yaparım' dedim ve kamış toplamaya başladım" dedi.
"Her kamış ney olmaz"
Ney yapımının sabır ve titizlik istediğini vurgulayan Can, "Her kamış neye gelmez. Kamışların boğum aralıklarının birbirine yakın ve dengeli olması gerekir. Tarladan kesip getiriyoruz ama hemen olmuyor. En az bir yıl kuruması gerekiyor. Bizim bölgemiz sıcak olduğu için bazen altı ay da yeterli oluyor. Kuruduktan sonra dış kabuğunu temizliyoruz, içini açıyoruz ve neyin yapım aşamasına geçiyoruz" diye konuştu.
Can, 24 çeşit ney bulunduğunu belirterek, her birinin ayrı bir ölçü ve ses karakterine sahip olduğunu ifade etti.
"Neye rağbet az, fakat gönül verenler var"
Kozan'da ney yapımını başlatan isim olduğunu dile getiren Yunus Can, bilgisini öğrencileriyle paylaştığını ve sanatın gelecek nesillere aktarılması için bilgiyi kendine saklamadığını ifade ederek, "Bu birikim sadece benimle gitmesin istedim. Birçok kişiye öğrettim. Şimdi burada yapan birkaç arkadaşımız var. Takıldıkları yerde hala yardımcı oluyorum. Toplanırız, meşk yaparız. Ama gençler biraz uzak. Neye rağbet az, fakat gönül verenler var" dedi.
"Kozan için büyük bir değer"
Neyle Yunus Can öğretmeni sayesinde tanıştığını belirten Zahit Emre Sönmez ise uygun vakitlerinde ney üflediğini söyleyerek, "Yunus hocamla yıllar önce tanıştık. Neylerinden aldık, birlikte meşk yaptık. Ney yapımı gerçekten zor bir iş. Ben de denemeler yaptım ama kolay değil. Kozan'da böyle bir atölyenin ve böyle bir ustanın olması büyük bir avantaj. Değerinin bilinmesi ve desteklenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı. (BERİL SOLMUŞGÜL/ADANA-İHA)
