MUŞ´TA İSHAL VAKALARI ARTTI

Muş ve ilçelerinde özellikle çocuklarda ishal ve kusma vakalarında önemli oranda artış olduğu belirtildi. Çocuk Acil Bilim Dalı uzmanlarından Dr. Tuğçe Çelik ve Dr. Sinem Sarı Gökay, ishal vakalarına karşı aileleri uyardı. Dr. Tuğçe Çelik, dünyada yaygın olarak görülen enfeksiyon hastalıklarının başında Akut ishal geldiğini, her yıl ortalama 1.7 milyar ishal vakası görüldüğünü söyledi. 5 yaşın altında ortalama 600 bin çocuğun ishal nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade eden Çelik, Akut ishalin çoğunlukla 0–5 yaş grubundaki çocuklarda rastlanan ve en sık ilk 2 yaş içerisinde çocuk ölümlerine sebep olabilen bir hastalık olduğunu dile getirdi. Çelik, ishale bağlı ölümlerin sıklıkla su ve mineral kaybı nedeniyle gerçekleştiğinin altını çizdi.

Öncelikle hastalığın tanımının yapılması gerektiğini vurgulayan Dr. Çelik, Akut gastroenteritin mide ve bağırsakların enflamasyonu (iltihabı) olduğunu hastalıkta ise ana bulgunun ishalle gerçekleştiğini ifade etti. Hastalığın 24 saat içinde üçten fazla, ya da anne sütü ile beslenen bebeklerde her zamankinden daha sık ve daha sulu dışkılamanın ishal olarak tanımlandığını dile getiren Dr. Tugçe Çelik, ishalle birlikte çocuklarda bulantı, kusma, karın ağrısı ve ateş görülebildiğini altını çizdi. Hastalığın nasıl bulaştığı konusunda da bilgi veren Uzman Dr. Gökay şunları dile getirdi: “Mevsimsel olarak özellikle sonbahar ve kış aylarında bazı virüsler sindirim sistemini etkileyerek gastroenterite neden olmaktadır. Virüsler dışında daha az sıklıkta bakteri ve parazitler de ishal nedenlerindendir. Gastroenterit, etkeni içeren dışkı ile bulaşmış olan yiyeceklerin yenilmesi veya su-içeceklerin içilmesiyle, etkenle temas etmiş kirli ellerin ağza götürülmesi ile bulaşır. İlk 6 ayda anne sütü ile beslenmeme, biberon ve emziğin mikroplarla çabuk bulaşması, besinlerin uygun şekilde hazırlanmaması ve saklanmaması, uygun olmayan su kullanımı, kötü hijyen ( özellikle kanalizasyon sisteminin bulunmaması), kişiye ait bağışıklık sisteminin zayıf olması gibi bazı risk faktörleri ishal gelişimini kolaylaştırmaktadır.”

Gökay, çocuk bir yaşın altındaysa, çok fazla sayıda ve miktarda dışkılıyorsa, yeterli sıvı alımı yoksa ve çocuğun su kaybı belirtileri, sıvı ve besin alımını engelleyen tekrarlayan kusmaları varsa, dışkıda kan gördüyseniz, idrar çıkışının belirgin azalması gibi durumlarda ve ishal süresi 2 haftayı aştıysa sağlık kuruluşlarından mutlaka yardım alınması gerektiğini ifade etti. Gökay, panikle de hareket edilmemesinin altını çizdi. Dr. Gökay, ishalin düzgün tedavi ve yeterli sıvı alımı yapılamadığı takdirde ölümle sonuçlanabilen ciddi bir hastalık olduğunu hatırlattı. Çocukların ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenme, anne sütü almayan bebeklerde mamanın biberonla değil kaşık ile verilmesini isteyen Gökay, bayat yiyecek verilmemesi, sebze ve meyvelerin yenilmeden önce temiz su ile yıkanması, içme suyunun temiz olması, tuvalet temizliği, hem çocuğu besleyen kişinin hem de çocuğun el temizliğine dikkat edilmesi gibi basit önlemlerle çocuklar ishalden korunabileceğini aktardı.

Hızla yayılan ishale karşı koruyucu önlemler! İshalin belirtileri ve tedavisi

Son günlerde ishal vakalarında önemli bir artış yaşanıyor. Ani hava değişiklikleri ve temiz olmayan su kullanımının ishal vakalarında ciddi artışa neden olduğu sanılıyor. Karın ağrısı, halsizlik, sürekli sıkışma hissi ve vücutta ciddi sıvı kaybı gibi durumlar hastalara zor anlar yaşatırken bu belirtiler bazen besin zehirlenmesi ile de karıştırılabiliyor. Doğru yöntemlerle müdahale etmenin ishalden erken kurtulmak için önemli olduğunu söyleyen İç hastalıkları Uzmanı Dr. Özlem Kaplan, ishal belirtileri ve ishalin tedavisi hakkında kapsamlı bilgiler verdi.

Hava sıcaklıklarındaki ani değişimlere dikkat!

Günde üç veya daha fazla sayıda yumuşak, sulu dışkılama durumu ishal olarak tanımlanmaktadır. Bu problemi yaşayan kişiler sürekli bir sıkışıklık hissi ile neredeyse tuvalete bağımlı kalmaktadır. Gelişmiş ülkelerde viral nedenli ishaller daha fazla görülürken; sosyoekonomik durumu düşük, alt yapı tesisleri yetersiz, temiz su sorunu yaşayan ve kişisel hijyene önem verilmeyen ülkelerde bakteriyel nedenler ön plandadır. Bu dönemlerde görülen ishaller de daha çok mikrobik ishallerdir. Uygun koşullarda saklanmayan yiyeceklerde üreyen mikroplar, enfekte suların içilmesi ya da bu sularla yıkanmış meyve sebzelerin tüketilmesi ishale neden olur. Aynı zamanda ishali olan kişilerin el hijyenine dikkat etmemesi de mikropların çevreye yayılımını kolaylaştırmaktadır. Başka hastalıklar nedeniyle kullanılan bazı antibiyotikler, bağırsağın emilim kusurları, bazı hormonal hastalıklar, stres de ishal nedenleri arasındadır.

Aşırı sıvı kaybı hayati riske neden olabilir

İshal hızla sıvı kaybına neden olduğu için tedavi edilmediği durumlarda ölüme kadar varan olumsuz sonuçlar doğurabilir.  Bebeklerde, yaşlılarda, hamilelerde ve bağışıklık sistemi ile ilgili rahatsızlıkları olan bireylerde hastalık daha ağır seyreder. Bu nedenle sıvı ve elektrolit kayıplarının yerine konulması tedavi için çok önemlidir. İshali olan kişilerin hastalık öyküsünün alınması, muayene ve kapsamlı tetkiklerle tedavi sürecine karar verilmesi gerekir.

Su, şeker, tuz ve karbonat karışımı sıvı kaybını önlüyor

Genel durumu iyi olan bulantı ve kusmanın olmadığı ateşi olmayan hastalarda 1 litre kaynatılmış soğutulmuş suya 1 çorba kaşığı şeker, 1 tatlı kaşığı sofra tuzu ve 1 çay kaşığı karbonat konularak karıştırılır ve hazırlanan karışım içilebildiği kadar sık aralıklarla içilir. Daha ağır durumlarda kişi ağızdan beslenemiyorsa, ateşi varsa ve ishal 24 saatten uzun sürdüyse mutlaka hastane şartlarında damar yolu ile sıvı ve elektrolit takviyesi yapılmalı, dışkı incelemesi yapılarak tedavi belirlenmelidir.

Patates ve muz tedaviye yardımcı oluyor

Hastalık sürecinde doğru beslenme çok önemlidir. Bu dönemde yağlı ve lifli gıdalardan kaçınmak gerekir. Patates ve muz potasyum kaybını önlemek açısından en önemli gıdalardır. Çorba, haşlama, püre, maarna ve pirinç tüketimi sağlanmalıdır. Tedavinin en önemli kısmı sıvı ve elektrolit kaybını önlemektir.

Açıkta satılan yiyecekleri yemeyin

İshale karşı kişisel temizliğe dikkat etmek, özellikle her fırsatta elleri yıkamak,  kaynağı bilinmeyen, açıkta satılan veya dağıtılan, denetimsiz içme suları ve bu sularla yıkanmış sebze ve meyveleri tüketmemek, yiyeceklerin taze olmasına, paketlenmiş olarak satılan yiyeceklerin üzerindeki son kullanma tarihinin geçmemiş olmasına dikkat edilmelidir