Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Seminerleri çerçevesinde Prof. Dr. Sabahattin Zaim Konferans Salonunda “Başkanlık Sistemi Tartışmaları” adlı bir seminer düzenlendi. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fazıl Hüsnü Erdem’in sunduğu seminerde Prof. Dr. Erdem, Başkanlık Sisteminin yanlış anlaşıldığını ve özü itibarı ile teknik bir konu olan Başkanlık Sisteminin tarifini yasama ve yürütme organlarının birbiriyle ilişkisi çerçevesinde tasnifi olarak açıklanabileceğini söyledi.
Parlamenter sistem ile parlamento sistemi arasında bir kavram kargaşasının da yaşandığını ileten Prof. Dr. Erdem, Başkanlık Sistemi ve Parlamenter Sistemin takım tutar gibi tutulduğunu, lehte veya aleyhte sarf edilen söylemlerin söz konusu hükumet ve muhalefet tarafından farklı tartışmaları beraberinde getirdiğini sözlerine ekledi. Prof. Dr. Erdem, bölünme tehdidinin tahrik edici unsur olarak söylemlerde kullanıldığına dikkat çekerek Başkanlık Sisteminin tam olarak ne olduğunun algılanması ve teknik mevzuatın açık olması gerekliliğine vurgu yaptı.
“BU TARTIŞMA ZEMİNİ BU SIĞLIKTAN ÇIKMALI”
Prof. Dr. Fazıl Hüsnü Erdem sözlerine şöyle devam etti: “Parlamenter sistem yanlıları sistemi çok yüceltirken Başkanlık sistemini savunanlar sistemi sihirli formül olarak gösteriyor. Aslında bugünlerde tartışmaya konu hükumet sisteminin kendisinin de toplumsal siyasal sorunlara tek başına çözüm getirme durumu söz konusu değil; aksine bu imkanın meydana getirilmesi için onlarca parametreden sadece biri. Bu tartışma zemini bu sığlıktan çıkmalı. Yasama ve yürütme organlarının ayrılığı konusunda İngiltere parlamenter sistemi, Amerika ise başkanlık sistemini uyguluyor. Başkanlık sisteminde yasama-yürütme birbirinden bağımsız iken Parlamenter sistemde bu yapıların birbirlerine karşı organik ve işlevsel sorumlulukları vardır. ABD`deki Başkanlık Sisteminde, yasama ve yürütme ayrı ayrı düzenlenen organlardır ve yürütmenin başında başkanın olması ise istikrarı sağlamaktadır. Ülkemizde ve dünyanın birçok ülkesinde parlamentolar gerçek anlamda icraatta bulunamıyorlar. Eğer gerçek anlamda Türkiye’de demokrasi çıtası yükselecek ve çoğulcu yasamayı güçlü kılacak ise Başkanlık Sistemi vakit geçirmeden getirilmelidir; ama tersi durumda Başkanlık Sisteminin önemi kalmamaktadır ve bu tartışmadan ziyade siyasi sistem ve nitelik sorununun tartışılması, hukuka uygun çoğulcu siyasi sistem arayışına girmek daha doğru olacaktır. Hangi hükumet sistemi daha katılımcı çoğulcu özgürlükçü onu tartışmak gerek. Meclis ancak güçlü bir temsil sistemi ile güçlü olur. Yani Parlamentoyu güçlendirmek için hem yasama hem denetim fonksiyonu bizim seçimlerimizle onaylanmalıdır. Toplumu oluşturan kesimlerin her yerde temsilcilerinin olması gerekiyor. Bu anlamda Başkanlık hükumet sisteminde yaşanabilecek sıkıntılar da bu sistemle bir nebze giderilmiş olur.”
Rektör Prof. Dr. Fethi Ahmet Polat, akademik ve idari personel ile öğrencilerin katıldığı seminer, Prof. Dr. Erdem’in konuşmasının ardından soruların yanıtlanması ile sona erdi.
