TEFECİLİK VE MUŞ (5)

Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Sosyoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Adem Palabıyık, ‘Tefecilik ve Muş (5)’ konusunu ele alarak değerlendirmelerde bulundu.

“Tefecilik serimizin beşinci kısmında tefecilik ile alakalı kredi kartı (POS) tefeciliğe değinmek istiyorum” diye belirten Yrd. Doç. Dr. Palabıyık, “Bu tür tefecilik sürecinde kredi kartının esas değeri yerine daha düşük bir değerin pratikte karşılık bulması söz konusudur. Arslan, bu tefecilik türünü şöyle ifade etmiştir: “Kredi kartı veya POS tefeciliği denilen usulde gerçekte bir alışveriş bulunmadığı halde kredi kartı kullanılarak para tahsili yapılmakta ancak kart sahibine çekim bedelinden daha düşük bir meblağ ödenmektedir. Örneğin, kredi kartından mal veya hizmet bedeli olarak 1300 TL’lik tutar çekilmekte, kart sahibine ise 1000 TL verilmektedir. İşaret edelim ki, bu ilişkide bir tarafta kredi kartı ile mal veya hizmet alan, diğer tarafta söz konusu mal veya hizmeti satan ve nihayet kredi kartı sahibi ile aralarındaki sözleşme gereği söz konusu ekonomik değerlerin bedelini ödeme taahhüdü altına giren/ ödeyen banka bulunmaktadır” dedi.

“MAL VEYA HİZMET ALMIŞ GİBİ GÖZÜKEN ANCAK GERÇEKTE PARA ALAN KİŞİ İSE BORÇLU KONUMUNA DÜŞMEKTEDİR”

Sistem gereğince kredi kartı ile yapılan her alışverişte kart sahibine açılmış olan gayri nakdi kredi, nakdi krediye dönüşmekte ve banka alacaklı, mal veya hizmet almış gibi gözüken ancak gerçekte para alan kişi ise borçlu konumuna düştüğünü kaydeden Palabıyık, “Bu durumda üç tarafı bulunan bu ilişkiyi, konusu para olan bir ödünç sözleşmesi olarak nitelenemeyeceğinden, bu kapsamdaki fiillerin suç olarak kabul edilmesi mümkün değildir (Arslan, 2014: 37-38)” (bkz: http://dergipark.gov.tr/download/article-file/398139)” ifade etti.

“ÖDEMESİ GEREKEN PARANIN ÜÇTE İKİSİNİ ÖDEYEBİLMEKTEDİR”

Örneklerle detaylı değerlendirmelerde bulunan Palabıyık, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yukarıdaki açıklamaya bakıldığı takdirde, kredi kartı tefeciliğinin önemli bir oranda devam ettiğini ileri sürebiliriz. Çünkü günümüzde nakit para yerine kredi kartlarının kullanılması, kredi kavramının içeriğini de değiştirmiştir. Kredi artık günlük para gibi kullanılmakta, ihtiyaç dahilinde olmasından ziyade, sahip olunan bir paraymış gibi harcanmaktadır.

Durum böyle olunca, zamanı geldiğinde kredi kartlarının yükü artmakta ve borcu kapatmak için başka yöntemler bulunmaktadır. Eğer bu durumda tefecilerden borç alınmışsa, tefeciler kredi kartını kullanarak borcu kapatabilmekte ama yukarıda da ifade edildiği gibi gerçek oran değil daha düşük bir oranda para elde edilmektedir. Böylece kişi, bankaya daha fazla borçlanmakta fakat bunun karşılığında, ödemesi gereken paranın üçte ikisini ödeyebilmektedir. Bir yandan bankaya yeniden borçlanan birey diğer taraftan tefeciye olan borcunu da bitirememekte ve borçlanma bir sonraki ödemeye aktarılmaktadır. Halbuki birey, bilmektedir ki, tefeciye olan borç hiçbir zaman tam karşılığında ödenmeyecektir. Tefeciler, her zaman borçlunun kendine borçlu kalmasından yanadır.”

“ÇEKİLEN BELİRLİ ORANDAKİ MEBLAĞLARIN, YİNE BANKA TARAFINDAN TAKİP EDİLMESİ SÜRECİ ÇÖZEBİLİR”

“O halde yapılması gereken, bankaların, ancak hizmet karşılığında yapılabilecek harcamaların takip edilmesi için gerekli tedbirleri alması gerekliliğidir” diye aktaran Palabıyık, şunları söyledi: “Kartlardan, belirli bir limitin üzerinde çekilen paraların, bankalar tarafından takip edilmesi yahut çeşitli ama yakın aralıklarla kartlardan çekilen belirli orandaki meblağların, yine banka tarafından takip edilmesi süreci çözebilir. Ayrıca, kredi kartlarının kullanılması ile birlikte, başka bankalara kredi yahut kredi kartı için giden bireyler muhakkak takibe alınmalıdır. Yoksa Muş ilindeki devam eden ama Muş iline hiç yakışmayan tefecilik gerçeği günden güne artarak devam edecektir. Eğer Müslüman bir toplumsak, bu negatif gerçekliğe son vermek, Allah rızası için atılması gereken en önemli adımdır ve bunun için bürokrasiye de önemli işlevsellik düşmektedir. Devam edeceğiz…”