15 TEMMUZ SÜRECİ VE MUŞ: ERDAL EKER

15 Temmuz sürecini detaylı bir şekilde analiz ederek kurum yöneticileri ile görüşmelerde bulunan Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Sosyoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Adem Palabıyık, Muş Özgür Düşünce ve Eğitim Halkları Derneği Temsilciliği Erdal Eken’le yaptığı çalışmayı aktardı. 15 Temmuz sürecini en ince ayrıntısına kadar analiz eden Palabıyık, Eken ile yaptıkları görüşmelerinin devamında ise: “Sevgili okuyucular, bildiğiniz ülkemiz bir yıla yaklaşan bir süre içinde önemli bir toplumsal süreci yaşadı. Bu süreç öylesine geçiştirilecek veya hafife alınacak bir eylemsel durum içermiyordu, tam aksine hırçın, nefret içeren ve düzeni alt üst edebilecek bir pratiksel vakayı içinde barındırmaktaydı. Bu sürecin adı 15 Temmuz darbe girişimiydi. Rabbimize binlerce defa şükürler olsun ki başarısız olan bu girişim bizi birbirimize daha çok kenetledi ve böylece zorlu ama cansiperane bir şekilde karşı koyduğumuz “bizden olmayan engelleri” aştık ve bugünlere geldik. Tabii ki her yerde yaşandığı gibi Muş ilinde de 15 Temmuz oldukça gergin ve heyecanlı olaylara sahne oldu. İlk geceden itibaren meydanlara inen halkımız Sn. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çağrısına kadar sokaklarda kaldılar ve yaklaşık bir ay sonra Sayın Cumhurbaşkanımızdan gelen ikinci çağrı ile sokaklardan çekildiler. Bu süreç, son derece önemliydi çünkü ülkemiz, geleceğimiz hatta Müslüman âlemi tehdit altındaydı. Süreç içinde Muş ilinde faaliyet gösteren bazı sivil toplum örgütleri (STK) ciddi sorumluluklar yüklendi. Bunlardan birisi de Muş Özgür Düşünce ve Eğitim Halkları Derneği Temsilciliği idi. Özgür-Der Muş Temsilcisi Erdal Eker hocamızın bu bağlamda kişisel tecrübeleri önem arz etmekteydi. Biz de sosyoloji bölümü son sınıf öğrencimiz Maksut Sarıhan ile 15 Temmuz sürecini çalışmaya karar verdik. Ve bu kararımızın karşılığını alabilmek için öncelikle Erdal Eker Beyden randevu talep ettik. Hocamız görüşme talebimizi memnuniyetle kabul etti ve referandum öncesinde sorularımızı içtenlikle cevapladı. İşte, Özgür-Der Muş Temsilcisi Erdal Eker’in 15 Temmuz sürecinde yaşadıkları ve sürece dair değerlendirmeleri…

1. 15 Temmuz günü neredeydiniz?

“Kardeşim trafik kazası geçirdiği için 1 haftadır Çorum’daydım. Ancak 15 Temmuz sabahı yola çıktık. Darbeyi de Hınıs-Varto arasında dernekten bir arkadaşın telefon açıp tuhaf şeyler oluyor demesiyle öğrendim.”

2. Kalkışmayı ilk duyduğunuzda ne yaptınız?

“Sosyal olaylara tepkisiz kalmanın yanlış olduğunu düşünürüm. Dolayısıyla darbe girişimini ülkem için kabul edilemez buldum ve buna sessiz kalmamak düşüncesiyle whatsapp grubundan belediye meydanına çıkalım diye yazdım ve ben de Muş’a ulaşır ulaşmaz sokağa çıktım”.

3. TSK’nın kendi vatandaşlarına ateş edebileceğini hiç düşünmüş müydünüz?

“Bu gibi eylemler mümkündür. Dünyada görülen şeylerdir”. Türkiye’de maalesef daha önce yaşadığı darbelerde bu tip hadiselere sahne olmuştur. Tabii ki bu kez daha farklı sahneler yaşandı.

4. Sizce 15 Temmuz kalkışması dış devletler destekli mi?

“İslam coğrafyasındaki hiçbir darbe Nato ve Amerika’dan icazet alınmadan yapılmaz. Bu darbenin de dış devletler destekli olduğunu düşünüyorum. Özellikle twitter hesaplarında CIA elemanlarının da işin içerisinde olduğu, gizli bir toplantı yaptıkları haberleri yayıldı. Ancak olayların seyrine baktığımız zaman darbe girişiminde başarılı olamadılar. Ülke bir dayanışma içinde darbecilere güzel bir ders vermiştir”.

5. Fetullah Gülen bu kalkışmanın neresindedir?

“Merkezinde olduğunu düşünüyorum.”

6. Sizce Muş 15 Temmuz da nasıl bir rol üstlenmiştir.

“İlk gece Muş üzerine düşeni fazlasıyla yapmıştır. Burada askeri bir kalkışma yaşanmadı. Bu konuda halkın tepkisi çok iyiydi. Evden çıktım yukarıya doğru nasıl geldim nasıl gittim hiç farkında bile değildim. Çok kalabalıktı gerçekten de çoluk çocuklarıyla herkes sabahın 5-6 sına kadar meydanlardaydı. Muş bu konuda bu kalkışmaya önemli derecede karşı çıkmıştır”.

7. Genelde ve Muş’ta sizce muhalefet üzerine düşeni yaptı mı?

“Hayır. Muhalefet iktidarın zayıflamasını istiyor. Çünkü Recep Tayyip Erdoğan gibi önemli siyasi bir figür olan var. Onu zayıflatacak ne varsa muhalefeti memnun edeceği için bu kalkışmaya karşı direnişte üzerlerine düşeni yaptıkları söylenemez.”

8. Genelde ve Muş’ta 15 Temmuz sonrası bütünlük vurgusu yapılabildi mi?

“Evet birlik ve beraberlik vurgusunun gereğince yapıldığını düşünüyorum. Bu bütünlüğün okunan Kur’anlar ve selalarla birlikte Türkiye bayrağıyla sağlandığını düşünüyorum.. Bundan sonra darbecilerin etkilerinin kırıldığını düşünüyorum. Halkın karşısında hiçbir kuvvet duramaz. Halk bir bütündür ve mevzu ülke olunca herkes üzerine düşeni yapmalıdır.”

9. Genelde ve Muş’ta Cumhurbaşkanı ve Başbakanı süreci yönetmesiyle alakalı ne düşünüyorsunuz?

“Başarılı buluyorum. Türkiye’nin geçmişte yaşadıkları hala hafızalardadır. Darbeciler karşısında özgür iradenin ayakta kaldığı ve Cumhurbaşkanı ve Başbakanın halkla bir gönül bağı olduğu dolayısıyla başarıyla yönettiğini söyleyebiliriz”.

10. 15 Temmuz gecesinde iletişim için en çok hangi şekilde irtibat kurdunuz?

“Öncelikle cep telefonu yoluyla çevremdeki bütün arkadaşlarıma ulaşmaya çalıştım, daha sonra facebok, twiteer, watsapp vb. yollarla irtibat kurmaya gayreti içine girdim.”

11. Muş’taki demokrasi nöbetleri nasıl izlenim yaratmıştır?

“Ülkedeki birlik beraberlik duygusunu epey teşvik etmiştir, buna ihtiyaçta vardır. Bu noktada bazı tartışmalar var ülkenin doğusunda bu tartışmaların kaynağını teşvik eden sorunlara büyük oranda çözüm getirir, ülkenin bölünmesi eğilimi oldukça zayıfladı ve bu dayanışmanın birliği ve beraberliğin sağlanmasını güçlendirdi bu da İslam ümmetinin geleceği açısından bir umut ışığıdır.”

12. OHAL ve KHK’ lar konusunda görüşleriniz nelerdir?

“OHAL ciddi güvenlik sorunu yaşandığında fonksiyonel bir uygulamadır. KHK’lara gelince devletin kurumları içerisine yerleşen birçok darbecilerle organik bağı olan kişilerin temizlenmesine olanak vermiştir. Bununla birlikte darbe girişiminde doğrudan rol almamış yada hiç alakası olmayan kimselerin yaşadıkları mağduriyetlerinin (ki bunlar azımsanmayacak derecede çoğalmıştır.) hızlıca giderilmesi gerektiğini düşünüyorum.”

13. İdam ve Başbakanlık sistemi hakkındaki görüşlerinizi nasıl ifade edersiniz?

“Yeni Cumhurbaşkanlığı sistemi Türkiye için avantajlıdır. Türkiye’nin koalisyonlar tarihinde huzur ve refahın sağlandığı bir dönem neredeyse yoktur. Koalisyonla yönetilen dönemlerde, otorite tarafından hızlı kararlar alınamamıştır ve bu, yürütme için bir sorun teşkil etmiştir. Dolayısıyla yeni Başkanlık sisteminin bu sorunu ortadan kaldıracağına inanıyorum. İdam konusuna gelecek olursak haksız yere öldürme fiilini gerçekleştiren kimseler için kısas uygulanabileceğini düşünüyorum. İdamın yasalaşıp yasalaşmaması gerektiğini, Avrupa’ya değil ülkemiz insanlarına sormamız gerekir. İdam, Amerika’nın birçok eyaletinde uygulanmaktadır.”

14. İkinci bir darbe girişimi olabileceği konusunda ne düşünüyorsunuz?

“İkinci bir darbeye ihtimallerin neredeyse imkânsız hale geldiğini düşünüyorum. Bu tür eğilime sahip olanların direnci epeyce kırıldı.”

15. 15 Temmuz ile alakalı son sözleriniz nelerdir?

“Bu olayın bir iyi yanı var birde kötü yanı var, Kötü yanı bu kalkışmada birçok vatandaşımız hayatını kaybetti. İyi yanı da bu sayede Türkiye’de bazı reformların yapılması söz konusu olabildi. Devlette bir bütünlüğün sağlanması ve güçlü bir hukuki zemine oturtulması açısından bu darbe girişimi iyi bir fırsat sunabilir. Ayrıca basında da gördüğünüz gibi Cumhurbaşkanının, Meclis Başkanının ve Genelkurmay başkanının Umreye giderken aynı karede yer almaları yönetimde ordunun etkisini siyasilerin denetimine girdiğinin göstergelerinden biri olarak okunabilir. Daha önceleri askerler bu tür karelerde asla görülmezdi. Sonuç olarak diyebiliriz ki halkımız, Allah’ın indirdiği sekinet sayesinde bu kalkışma karşısında büyük bir mücadele vermiştir ve darbeyi engellemiştir.”

Kıymetli okuyucularımız, röportajımız burada bitmiştir. Özgür-Der Muş Temsilcisi Erdal Eker’in, bizlere ayırdığı vakit için çok teşekkür ediyoruz diyoruz.

Vesselam…