MUŞ LOKANTALARINA ÖNEMLİ ÇAĞRI (2)

Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Sosyoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Adem Palabıyık, Muş’taki lokantalara önemli bir çağrıda bulundu. Daha önce yazdığı konuları hatırlatan Palabıyık, “Geçen yazımda Muş lokantalarında çalışan emekçiler ile alakalı nelerin yapılması gerektiği konusunda bazı ifadeler kullanmıştım. Bu ifadelerdeki temel kastım, bu mekanlarda çalışanların çalışma koşulları ile alakalı sağlanacak iyileştirmeler üzerineydi. Lakin bazı hususlar sanırım problemlere neden olmuş ki, ifadelerimden rahatsız olanları sayısı bir hayli fazla…

Aslında bunun doğal bir sonuç olacağını tahmin edebiliyordum çünkü maalesef kâr amacı güden her işletmenin daha fazla kâr edebilmesinin ardında, emeğin daha fazla kullanılması ve gelirin, işlenen emeğe oranla daha fazla olmasına bağlıdır. Bizim temel teorimiz ise bu pratiğin hatalı olduğunu, işletmeciye kazandırsa da emekçinin hakkının önemli ölçüde ödenmediği üzeredir. İşte bu yüzden, ikinci yazımda da emekçilerin haklarının nasıl sağlanabileceği üzerinde durmaya çalışacağım” dedi.

“MUŞ LOKANTALARININ İYİ KAZANDIĞINI İFADE EDEBİLİRİZ”

Muş’un küçük bir il olduğu ve yılın belirli dönemlerinde Muş lokantalarının iyi kazandığını ifade edebileceğini ifade eden Palabıyık, sözlerini şöyle sürdürdü: “Özellikle geçiş ve kış aylarında Muş lokantalarının kazandığını, lakin yaz tatilleri döneminde şehir içindeki vatandaşların tatili değerlendirmelerinden dolayı lokantaların gelirlerinde azalma olduğundan haberdarız. Lakin bizim vurgumuz yılın her döneminde çalışan bireylerin haklarının nasıl daha fazla iyileştirileceği üzerinedir. Çünkü her bir lokantada çalışan kişilerin, günün erken saatlerinden itibaren hizmet etmeye başlayarak gecenin geç saatlerine kadar bu hizmetlerini devam ettirmesi karşılığında alması gereken ücretin, verdiği emeğin karşılığı olması gerekmektedir. Ayrıca bu emekçilerin sigortalarının tam yatırılması da diğer önemli bir husustur. Muş ilinde lokantalarda, kafelerde ve diğer bazı işletmelerde sigortasız emekçilerin çalıştığı gibi birçok iddia mevcut, bu iddiaların doğru olma ihtimali bile çok korkutucudur. Çünkü bu kadar devlet desteği varken hala sigortasız eleman çalıştırmak vicdansızlıktır. Esas vicdansızlık ise gelir sahiplerinin gelirlerine gelir katmasına rağmen, çalıştırdıkları kişilerin hakkını vermemesidir. Eğer bir işletme sahibi, oldukça lüks bir araç kullanıyorsa, servislerini sağlayacak servis araçları varsa lakin buna karşın çalışanlarının hakkını ödemiyorsa, devletin bu kişinin yakasına yapışması bir haktır. Her masaya oturuşumuzda ve açlığımızı giderdiğimizde bize hizmet sunan emekçilerin hakkının ödenmediğini düşünmek, gerçekten bir noktadan sonra çekilmez bir hal almaktadır. Soru sorduğumuz her emekçiden benzer cevaplar almak ise daha da üzücüdür. Bu yüzden bütün işletmecilerin daha vicdanlı ve hakkaniyetli olmasını istemek boynumuzun borcudur.”

“BİZLER, SÖZ İLE USLANAN BİR NİTELİĞE SAHİP DEĞİLİZ”

“Muş’taki her işletmenin Muş iline muhakkak katkısı mevcuttur, bu bağlamda Muşlu iş adamlarının yada yatırımcılarının Muş’u tercih etmesini teşvik etmek ve bunun için kolaylaştırıcı tedbir almak gerekmektedir” diye ifade eden Palabıyık, sözlerini şöyle sürdürdü; “Lakin önemli olan sürecin başlamasından sonra yapılacak kontroldür. Özellikle genç yaştaki nüfusunun, okul harçlığı için yılın belirli dönemlerinde lokantalarda çalışması sadece Muş için değil birçok mekân için geçerli bir eylem biçimidir. Önemli olan burada emek sömürüsünün yapılmamasıdır. Birçok Muş bürokratının da zaman zaman gittiği mekânlarda ifade ettiğimiz durumları gözlemlemesi gerekmektedir. En azından caydırıcılığın bazı olumsuz durumları önlemedi etkisinin yansımaları olacaktır. Bir defasında Muş savcılarından birinin, kapalı mekânda yaptığı sigara uyarısına denk gelmiştik. Bu uyarıdan sonra o mekânda asla sigara içirtilmedi ve hala da içirtilmemektedir. Bu ve benzeri benzer vakaların tekrar tekrar yaşanması gerekli gibi görünmektedir. Çünkü maalesef bizler, söz ile uslanan bir niteliğe sahip değiliz.

Metni çok uzatmadan uyarımı yenilemek istiyorum. Muş’taki lokanta işletmelerinin kendi çalışanlarının hakkını vermesinin ve emekleri karşısında çalışanlarına haksızlık yapmamasının temel dileğimiz olduğunu hatırlatmak isterim. Zaman içinde tersi uygulamalara denk gelirsem, muhakkak bu sayfalarda o işletmelerin isimlerini zikrederek dozu yüksek bir eleştiri getireceğimi hatırlatmak isterim. Vesselam…”