TEFECİLİK VE MUŞ (2)

Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Sosyoloji Bölüm Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Adem Palabıyık, ‘Tefecilik ve Muş (2)’ konusunu ele alarak değerlendirmelerde bulundu.

Daha önceki yazılarını hatırlatan Yrd. Doç. Dr. Palabıyık, Muş’ta, kış aylarının yoğun kar yağışı ile geçmesi, gelir dağılımının yıla göre değişmesindeki en büyük etken olduğunu söyledi.

“Dün ki yazımızda bitirdiğim son noktayı yeniden tekrar ederek bugün ki yazıma başlamak istiyorum” diye ifade eden Yrd. Doç. Dr. Palabıyık, “Muş halkının genel niteliğinin muhafazakâr ve dindar olduğu vurgusu ile başladığımız yazımızda, Muş ilinde meydana gelen vakaların, bu topluma yakışmadığını yinelemek istiyorum. Gelenek bağlamında oldukça zengin bir geçmişe sahip olan ve bu gelenek zenginliğini şimdiki zamana kadar başarıyla taşımış olan Muş halkı, neden Muş ile özdeşleşmeyen olayların Muş ile anılmasına izin vermektedir sorusuna sosyolojik açıdan verebileceğim bir cevabım yok. İşte bu sebepten, yazma ihtiyacı hissettiğimiz konulardan biri tefecilik mevzusu oldu…” dedi.

“BU ETKEN ÖZELLİKLE KIRSAL KESİM ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİLERE SEBEP OLMAKTADIR”

Muş’un gelir düzeyi belirli bir oranda devam eden lakin bunu sürdürülebilir bir düzende koruyamayan bir şehir olduğunu ifade eden Yrd. Doç. Dr. Palabıyık, sözlerini şöyle sürdürdü: “yılın belirli dönemlerinde gelirlerini hızla arttırmakta, belirli dönemde ise gelir oranının hızla aşağılara çekmektedir. Muş ilinin, kış aylarının yoğun kar yağışı ile geçmesi, gelir dağılımının yıla göre değişmesindeki en büyük etkendir. İşte bu etken özellikle kırsal kesim üzerinde olumsuz etkilere sebep olmaktadır. Bu dönemlerde kırsal kesimden gelen insanlar, geçim derdinden dolayı bazı sıkıntıları göze alarak borçlanmakta ve bu borçları karşılığında belki de atlından kalkamayacakları sözler vermektedir. Sadece borçlanma değil, aynı zamanda toprak üzerinden yapılan sözlü ve yazılı anlaşmalarla da, kırsal kesimin insanların ciddi problemlerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Toprağını satamayan köylüler, düşük fiyata topraklarının elden çıkarmakta ve toprağı alan kişiler ise belirli bir süre sonra aynı toprağı daha yüksek fiyata alarak önemli karlar elde etmektedir. Bu normal bir kazanç olarak algılanabilir mi, belki evet. Lakin hiçbir emek ortaya koymaksızın elde edilen kazancın adına ticaret denmediğini de bilecek kadar iktisat tahsiline sahibiz. Bu bağlamda ilk tedbirin, kırsal kesim üzerinde yapılacak düzenlemeleri içermesi gerekmektedir.”

“CİDDİ ORANDA KARLA SATANLARIN ELDE ETTİĞİ KAR, ADİL BİR KAR DEĞİLDİR”

Özellikle son dönemde devletin çeşitli yardımları ile birlikte kalkınmaya çalışan kırsal kesimi hatırlatan Palabıyık, “insanları, devletin verdiği desteği alabilmek için de, yine maalesef yukarıda ifade ettiğimiz benzer işlevleri yapmakta ve kendi elleriyle ama rızaları olmayarak borca girmektedirler. İşte bizim kastettiğimiz borçlanma, yani tefecilik bu gibi durumlarda devreye girmektedir. Kimi zaman, köylü vatandaşlarımızın elindekileri çok düşük fiyata alarak sonradan ciddi oranda karla satanların elde ettiği kar, adil bir kar değildir. Bu ticaret durumunu denetleyecek bir mekanizma muhakkak oluşturulmalıdır. Özellikle yaz aylarında, Muş ve diğer iller arasındaki yol kenarlarında çeşitli ürünler satan köylü vatandaşlarımızın, bu tür ticaret hacminden dolayı ciddi problemler yaşadığı açıktır. Tarlasındaki ürünlerin mahsulünün alabilmek için yeterli paranın bulunamamasından dolayı bu ürünler ya heba olup gitmekte ya da tacirlerin eline düşmektedir. Bir de mahsul, ciddi zarar gördüğünde durum daha da kritikleşmektedir. Bir sonraki sene için paraya ihtiyacı olan çiftçi, devletin kredi verememesi durumda tefecilerin eline düşmektedir” ifadelerini kullandı.

“DUYDUKLARIMIZI DA İFADE ETMEZ VE DUYURMAZ İSEK BU VEBALİN YÜKÜ AĞIR OLUR”

“Çiftçilerin bu tür sıkıntıları başladığı anda, bir sonraki yıl istediği ürünü elde edemediği takdirde, borçlandığı taraf bütün gelire el koymakta ve çiftçi belki de hayatının en büyük hatasını yaptığını o an anlamaktadır” diye vurgulayan Palabıyık, “Biz de bu bağlamdan yola çıkarak, özellikle kırsal kesimde çiftçilik yapan yahut bu tür benzeri geçim işleri ile uğraşan vatandaşlarımıza, özellikle devletimizin dönem dönem kredi kolaylığı sağlamasını ve bu kolaylığın bir mekanizma tarafından takip edilmesini öneriyoruz. Kredi alamayan köylülerin, çeşitli sıkıntılara girmesinin arkasın, maalesef normalmiş gibi gösterilen haksız kazançlar girebilmektedir. Yineliyoruz, bunlar bize gelen şikâyetler, elbette şikâyet makamı biz değiliz ama duyduklarımızı da ifade etmez ve duyurmaz isek bu vebalin yükü ağır olur. Yarın devam edeceğiz…”