ARIK, “EMEKLİYE 15 BİN TL SEYYANEN ZAM YAPILSIN”
Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Şube Başkanı Murat Arık, emekliye 15 bin TL seyyanen zam yapılması çağrısında bulundu ve emekli maaşının asgari ücret seviyesine yükseltilmesi gerektiğini kaydetti
Türkiye Emekliler Derneği (TÜED) Muş Şube Başkanı Murat Arık, en düşük emekli aylığının asgari ücret seviyesine yükseltilmesi gerektiğini belirterek “Emekli, zor şartlar altında geçinmeye çalışıyor. Bu nedenle en düşük emekli aylığı, asgari ücret seviyesine çekilmeli. Bütün emeklilere, memurlara yapılan ve bugünkü değeri yaklaşık 15 bin lirayı bulan tutarda seyyanen zam verilmeli. Ayrıca aralık ayı enflasyonunun da netleşmesiyle birlikte belli olacak 6 aylık enflasyon oranı da maaşlara uygulanmalı” dedi.
Emeklilere 5510 sayılı yasa ile tanınan TÜFE oranındaki artışın, bir ‘zam’ olmadığını ifade eden Başkan Murat Arık, “Gerçek zam, refah payı eklenmiş ve aylıkları açlık sınırı olan 20 bin liranın üzerine taşıyacak bir rakamdır. Yasada açıklanan oranı vermek, zaten kanuni bir mecburiyettir. Bu yüzden bu oran, zam olarak tanımlanamaz. Bugün en düşük bağlanan emekli aylıkları, 6-7 bin lira civarında. Bu rakam, hazine yardımı ile 12 bin 500 liraya yükseltiliyor. Bu rakam da ‘en düşük aylık’ olarak açıklanıyor ancak en düşük aylık 6 bin lira. Bu gerçek de unutulmamalı” diye konuştu.
Arık, daha önce kaldırılan ‘vergi iadesi’ sisteminin yerine getirilen ek ödemelerin de artırılması gerektiğine dikkat çekerek, “Şu anda yüzde 4-5 olan ek ödeme oranları, en az yüzde 10’a çıkarılmalı” açıklamasında bulundu.
“Ekonomik krizden en fazla emekliler etkilendi”
Dernek olarak 2024 yılının bilhassa ikinci 6 aylık dönemine ağırlık vererek, ülkemizin ve emeklilerin karşılaştığı sorunları, kapsamlı olarak değerlendirdiklerini dile getiren Arık, ekonomik, sosyal ve hukuksal alanda yaşanan sorunların giderek büyümesine yönelik gerçekçi hiçbir adımın atılmadığını kaydetti. Ekonomik krizden en fazla etkilenen kesimin emekliler olduğunu ifade eden Arık, hükümetin yeterince ders çıkarmadığını savundu.
Emeklilerin 2025 talepleri
Arık, emeklilerin taleplerini şöyle sıraladı, “Emekli aylıklarına Temmuz 2024 ayında yapılan yüzde 24,73 zam, emeklileri koruyan bir artış olmamıştır. TÜİK, Hükümetin uyguladığı düşük ücret politikasına göre tüfe hesaplaması yapmaktadır. Çarşı-Pazar fiyatlarıyla uyumlu olmayan tüfe ortalama fiyatları ve ağırlıkları, sır gibi saklanmaktadır. Tüfe hesaplamaları, objektif olmaktan ve bilimsellikten uzak kaldığından, emekli aylıklarına seyyanen artışlar yapılmalıdır.
2000 sonrası dönemde, asgari aylık bağlama oranının yüzde 70’den yüzde 35’e düşürülmesiyle birlikte, kök aylıklar değersiz kalmıştır. Çözüm olarak getirilen en az aylık ödemesi, prim kazancı ve prim ödeme gün sayısı fazla olanları, mağdur eden bir uygulamaya dönüşmüştür. En az aylık ödemesinin 12 bin 500 TL’ye yükseltilmesinin, hayat pahalılığı karşısında hiçbir değeri yoktur. Nimet/külfet dengesini bozan en az aylık ödemesi uygulamasına son verilmeli ve her bir emekliye, insanca yaşamaya yetecek aylık ödenmelidir.
Asgari ücretin altında kalan emekli aylıkları asgari ücrete yükseltilmeli, emekli olunan tarihlere bakılmaksızın, prim kazancı ve prim ödeme gün sayıları eşit olanlara, eşit aylık ödenmesi için intibak yapılmalıdır. Emekli aylıklarını düşüren hesaplama sistemi değiştirilmeli, çalışılan dönemler için “tek bir aylık hesaplama sistemi” getirilmelidir.
TÜFE’ye endeksli yüzdeli zamlar, aylıkları düşük olan emeklilerimizi mağdur eden bir sisteme dönüştüğünden, 5510 sayılı Kanun’un 55. maddesi değiştirilmeli ve seyyanen zamlar ile birlikte refahtan (milli gelirden) pay verilmelidir.
Emeklilerin aylıkları, harcamalarında ödemiş olduğu dolaylı vergiler ile küçültülmektedir. Vergi iadesinin yerine getirilen ve yüzde 4-5 arasında değişen ek ödeme oranları yetersiz kaldığından, tek kalem olarak yüzde 10’a yükseltilmelidir.
Emeklilerimizin ödemiş oldukları katkı payları, emeklilerin ödeme gücünü aşmıştır. Çalıştığı dönemlerde yüzde 12 sağlık primi ödeyen emeklilerimiz, sağlık hizmeti aldığında çeşitli adlar altında kesilen katkı paylarından muaf tutulmalıdır.
Emeklilere ödenen bayram ikramiyeleri günün koşullarında yetersiz kalmaktadır. 2025 yılı için belirlenecek olan bayram ikramiyesi, en az aylık ödemesi ile eşitlenmelidir.”
