BARO’DAN 10 ARALIK İNSAN HAKLARI GÜNÜ AÇIKLAMASI

BARO’DAN 10 ARALIK İNSAN HAKLARI GÜNÜ AÇIKLAMASI

Muş Barosu avukatları 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü münasebetiyle bir açıklama yaptı.

Baro hizmet binası önünde toplanan avukatlar adına açıklama yapan Muş Barosu İnsan Hakları Merkezi Başkanı Avukat Serhat Çelebi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde belirtildiği gibi barış, adalet, eşitlik, özgürlük, insan onurunun korunması ve bu hakların güvence altına alınması amacıyla hak mücadelesine devam ederek, haklarına sahip çıktıklarını söyledi. Birleşmiş Milletlerin, İkinci Dünya Savaşı’nın yol açtığı ağır insani yıkımın bir daha yaşanmaması için barış, insan hakları ve demokrasi ideallerine dayalı uluslararası bir sistem oluşturma hedefiyle bu bildirgeyi düzenlediğini ifade eden Av. Serhat Çelebi, “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin kabul edilişinin 75. yılındayız. Evrensel Bildirgede yer alan hak ve özgürlüklere dayalı uluslararası bir düzen hâlâ kurulamadı. BM’de varoluş gerekçesiyle çelişir biçimde; hak ihlallerinin başlıca sebebi olan savaşları ve iç savaşları önlemede/sonlandırmada, mülteci krizlerine müdahalede, küresel çapta doğal ve kültürel mirası korumada, yoksullukla ve adaletsizlikle mücadelede, her türlü ayrımcılığı sonlandırmada yeterince etkin olamamaktadır. Tüm bu olumsuzluklar karşısında dünyanın her yerinde insanlar; özgürlük, adalet, eşitlik ve insan hakları talepleriyle itirazlarını yükseltmektedirler. Devletlerin ve hükümetlerin bu itirazlara yanıtı ise şiddetin her türünü sistematikleştirip yaygınlaştırma ve toplumlara dayatma şeklinde olmaktadır. Bugün tüm dünyanın yaşamakta olduğu bu ağır kriz karşısında insan haklarını savunmak ve kurucu rolünü canlandırmak en temel görevimizdir” dedi.

“BM etkin müdahalede bulunmuyor”

Ukrayna ve Filistin’de devam eden savaş ortamına da değinen Çelebi sözlerini şöyle sürdürdü, “Rusya-Ukrayna savaşının ağır bilançosu devam ederken 2023 yılındaki İsrail-Filistin çatışması sonucunda binlerce kadın, çocuk ve sivil insan yaşamını yitirmiş yitirmeye de devam etmektedir. İnsancıl hukuk ilkelerinin askıya alındığı bir ortamda yürütülen çatışmaya, BM’nin etkin müdahalede bulunmadığına ve uluslararası kamuoyunun siyasal bagajları çerçevesinde yaklaştıklarına üzülerek tanıklık etmekteyiz.”

“Bilimin gereklerine uygun hareket edilmeli”

Türkiye’de yaşanan depremlere dikkat çeken Çelebi, “6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye’de ağır bir yıkıma yol açan şiddetli bir deprem yaşanmış, 50 bini aşkın yurttaş yaşamını yitirmiştir. Deprem konusundaki acı geçmişimiz ve aktif fay hatları üzerinde bulunduğumuz gerçeği unutularak bilimin gereklerine uygun tedbirlerin alınmaması, temel haklarımızın korunması sorumluluğu kapsamında değerlendirildiğinde yaşam hakkının ihlali niteliğindedir” ifadelerini kullandı.

“İrade gaspından vazgeçilmemiştir”

“2023 yılında da seçme ve seçilme hakkını ortadan kaldıran kayyım uygulamaları devam etmiş, seçme ve seçilme hakkına yönelik irade gaspından vazgeçilmemiştir” diyen Çelebi şöyle konuştu, “Bu hukuksuz uygulamaların hala devam ediyor olması, yerel yönetimlerde kayyım uygulamalarının kalıcı ve sistematik bir politikaya dönüştüğünün, seçimlerin işlevsiz kılınarak seçmen iradesinin ve demokrasinin askıya alındığının açık göstergesidir. Kayyım anlayışı, 2023 yılı içerisinde kendini sivil alanda da göstermeye başlamıştır. Yüz bini aşkın üyesinin demokratik katılımı ve tercihi doğrultusunda temsil organları oluşturulan Türk Tabipleri Birliği’ne yargısal makamlar aracılığıyla yapılan müdahale, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını baskı altına alma amacını taşıdığı kadar demokratik işleyişlerine bir müdahale anlamı da taşımaktadır. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin Selahattin Demirtaş ve Osman Kavala hakkında verdiği kararların uygulanmaması, özgürlük ve güvenlik hakkı açısından devam eden bir ihlali oluşturmakla birlikte Anayasanın amir hükümlerini yok saymaktan başkaca bir anlam ifade etmemektedir. Anayasa Mahkemesinin varlığı hakkında yürütülen tartışmayı olumsuz ve son derece tehlikeli bulduğumuzu ifade ederek, bireysel başvuru yolu mekanizmasına sınırlama getirilmesi çağrılarının insan haklarına zarar vermekten başkaca bir sonuç üretmediğini vurguluyoruz.”

“Hak ihlalleri devam ediyor”

2023 yılında hak ihlallerinin devam ettiğini savunan Çelebi şunları kaydetti, “2023 yılında yaşam hakkı ihlallerinin hala devam ediyor oluşunu üzülerek takip etmekteyiz. İnsan Hakları Derneği ile Türkiye İnsan Hakları Vakfının Dokümantasyon Birimi/Merkezi verilerine göre 2023 yılının ilk 11 ayında, kolluk güçlerinin yargısız infazı, dur ihtarına uyulmadığı gerekçesiyle veya rastgele ateş açması sonucu 3 ü mülteci 12 kişinin yaşamını yitirdiği, 12 kişinin de yaralandığı, mayın ve çatışma artıklarının patlaması sonucu 1 kişinin yaralandığı, güvenlik güçlerine ve/veya resmi kurumlara ait araçların çarpması sonucu, 3’ü çocuk 6 kişinin yaralandığı, hapishanelerde hastalık, intihar, şiddet, ihmal, firara müdahale vb. çeşitli gerekçelerle en az 43 kişinin yaşamını yitirdiği, ırkçı ve nefret içerikli saldırılar sonucu 13 kişinin yaşamını yitirdiği, 24 kişinin yaralandığı, zorunlu ya da muvazzaf olarak askerlik görevini yaparken en az 15 kişinin kaza, patlama ve/veya şüpheli bir şekilde yaşamını yitirdiği, işçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine göre iş kazaları/cinayetleri sonucu Türkiye’de 2023 yılının ilk 11 ayında en az 1772 işçinin yaşamını yitirdiği tespit edilmiştir. İşkence meselesi, 2023 yılında da Türkiye’nin önemli bir insan hakları sorunu olmaya devam etmiştir. Gözaltı merkezlerinin yanı sıra kolluk güçlerinin barışçıl toplanma ve gösterilere müdahalesi sırasında, sokak ve açık alanlarda ya da ev ve iş yeri gibi mekânlarda, yani resmi olmayan gözaltı yerlerinde ve gözaltı dışındaki ortamlarda yaşanan işkence ve diğer kötü muamele uygulamaları varlığını sürdürmüştür. İnsan Hakları Derneği ile Türkiye İnsan Hakları Vakfının Dokümantasyon Birimi/Merkezinin 2023 yılının ilk 11 ayındaki verilerine göre işkence ve kötü muamele vakalarının azımsanmayacak düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Devletlerin insan haklarına yönelik saygısının göstergesi olan hapishanelerde, yaşam hakkı, işkence/kötü muamele ve sağlık hakkına erişime kadar ağır ve ciddi ihlaller yaşanmıştır. Kadınlara yönelik şiddet ve kadın cinayetleri devam etmiştir. Bianet’in verilerine göre 2023 yılının ilk 11 ayında erkekler tarafından 303 kadın öldürüldü.”

“İnsan haklarına saygıyı yükseltmeye devam edeceğiz”

Çelebi açıklamasında şu ifadelere yer verdi, “2023 yılında gündeme düşen haberlere baktığımızda; çocukların yaşam hakkının, donanımlı eğitim hakkının, her türlü istismar ve kötü muameleden korunma hakkının, çevre hakkının ve çocukların üstün yararının ihlal edildiğini görmekteyiz. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin tespitlerine göre 2013 ile 2023 yılları arasında en az 888 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi. 2023 yılının ilk 11 ayında; İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre iş kazaları/iş cinayetleri sonucunda en az 88 mülteci/sığınmacı yaşamını yitirdi. Düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar, özellikle de basın üzerindeki kaygı verici boyutta artan baskı ve kontrol 2023 yılında da sürmüştür. Türkiye ’de ifade özgürlüğünün kullanımı; siyasi, sanatsal, akademik, dini ve ahlaki hemen her ifade biçimi bakımından sorunlu olmakla birlikte kısıtlama ve ihlaller asli olarak siyasal nitelikli eleştirilere yöneliktir. Aralık 2023 itibariyle Türkiye’de en az 41 gazeteci/basın çalışanı cezaevinde bulunmaktadır. 2023 yılı, bir önceki yıl gibi toplantı ve gösteri yapma özgürlüğü açısından kısıtlama ve ihlallerin kural, özgürlüklerin kullanımının ise istisna olduğu bir yıl olmuştur. Yurttaşların toplanma ve gösteri yapma özgürlükleri; mülki amirlerin ardışık yasakları ve/veya kolluk güçlerinin fiili müdahaleleri sonucunda kısıtlanmaya maruz kalmıştır. Muş Barosu olarak; barışçıl, demokratik, insan haklarına dayalı bir ortak yaşam fikriyatını geliştirmek için daha fazla mücadele etmeye ve insan haklarına saygıyı yükseltmeye devam edeceğiz.”

Baro üyeleri, yaptıkları açıklamanın ardından vatandaş ve esnafa haklarının yer aldığı kitapçık dağıttı.