KOÇYİĞİT, TBMM’YE ARAŞTIRMA ÖNERGESİ VERDİ
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Kız çocuklarının okullulaşma oranlarının araştırılması için mecliste komisyon kurulmasını talep etti.
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına araştırma komisyonu kurulması için önerge verdi.
Halkların Demokratik Partisi (HDP) Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, Kız çocuklarının okullulaşma oranlarında yaşanan düşüşün sebeplerinin araştırılması için Anayasa’nın 98’inci TBMM İç Tüzüğü’nün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince meclis araştırma komisyonu kurulması talebinde bulundu.
Koçyiğit, Kız çocuklarının okullulaşma oranlarında yaşanan düşüşün sebeplerinin araştırılması için vermiş olduğu araştırma önergesinin gerekçesi olarak şu ifadeleri kullandı: “UNICEF, eğitim alanındaki tüm gelişmeler ve elde edilen kazanımlara rağmen dünyada yaklaşık 130 milyon kız çocuğunun okula gitmediğini açıklamıştır. Eğitime erişim, eğitimin içeriği, eğitim paydaşlarının tutum ve davranışları ve eğitim sisteminin yapısının kız ve oğlan çocuklarının potansiyellerini eşit bir biçimde gerçekleşmesine ne derece olanak sağladığının bütüncül olarak değerlendirilmesi eğitimde toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından önemli olduğu bilinmektedir. Eğitim Sen’in verilerine göre, 2012-2013 eğitim öğretim yılında yüzde 98,9 olan kız çocuklarının okullulaşma oranı, 2020-2021 eğitim öğretim yılında yüzde 93,1’e kadar gerilemiştir. Kız çocuklarının okullulaşma oranlarının bölge illerinde daha düşük olduğu belirtilmekte, bunun sebebinin ise bölge illerinde eğitim olanaklarının yetersizliği ile kız çocuklarının mevsimlik tarım işçisi olmaları, ev işlerinde daha fazla çalışmalarıyla ilişkili olduğu ifade edilmektedir. Okullardan ayrı kalan çocukların, ev içi işler, mevsimlik işler veya evlendirmelerle okuldan alıkonuldukları gerçeği ise yapılan araştırmalarla da açığa çıkmıştır.
Suna ve İnan Kıraç Vakfı çatısı altında çalışmalarını yürüten Suna'nın Kızları oluşumu, Eğitim Reformu Girişimi ile birlikte ‘Türkiye'de Kız Çocukların Eğitimi’ adında bir rapor çalışması yapmış; yoksulluğun ve ırkçılık gibi yapısal şiddet mekanizmalarının toplumsal cinsiyet eşitsizliğini giderek daha da derinleştirdiğini, dolayısıyla en büyük sıkıntıyı kız çocukların çektiğini, kız çocukların yapabilirliklerini artıracak sistemsel düzenlemelerin tüm çocukları özgürleştireceğini belirtmişlerdir. Mayıs 2022 tarihli rapor çalışmasında, Kız Çocukların Eğitime Erişimiyle İlgili Bulgular Türkiye geneli ilköğretim ve ortaöğretim seviyeleri okullulaşma oranları kız ile oğlan çocuklar için neredeyse aynı olsa bile ortaöğretim seviyesinde, bölgelere ve illere göre farklılaşmaların devam ettiği belirtilmiştir. Ortadoğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kız çocukların net okullulaşma oranı 2020-21 eğitim-öğretim yılında sırasıyla %78 ve %74 iken oğlan çocukların net okullulaşma oranı sırasıyla %79 ve %77’ olduğu yazılmıştır. Örneğin bu oran Muş’ta kız çocuklar için %59, oğlan çocuklar için %65; Şanlıurfa’da kız çocuklar için %62, oğlan çocuklar için %72; Bitlis’te kız çocuklar için %65, oğlan çocuklar için %76 olduğu açıklanmıştır. Araştırmada, kız çocukların eğitim alanındaki mevcut gereksinimleri, şu ana kadar yürütülen çalışmalardan elde edilen deneyimleri ve alandaki mevcut boşluklar ile olanakları belirlemek hedeflenmiştir. Yine özel önlemlerle desteklenmesi gereken çocuklar arasındaki kız çocukların okullulaşma oranlarının daha da düşük olduğu rapora eklenmiştir. Bu kapsamda TÜİK tarafından açıklandığı üzere resmi evlilikler içindeki 16-17 yaşındaki kız çocukların oranı %2,7 olduğu hatırlatılmış devamında kız çocukların okullulaşma oranının en düşük olduğu (%59) illerden biri olan Muş’ta, bu oranın %11 olduğu vurgulanmış ve bununda bölge kentlerinde çocuk yaşta, erken ve zorla evliliklerin kız çocukların eğitime katılımının önündeki ilk engellerden biri olduğu çıkarımı yapılmıştır.
Kadın ve erkeklerin eğitim hakkından eşit bir biçimde yararlanmasını sağlamak devletin anayasal bir yükümlülüğüdür. Bu sebeple, kız çocuklarının okullulaşma oranlarındaki düşüşlerin sebepleri araştırılmalı, yoksulluk, çocuk yaşta, erken ve zorla evlilikler sebebiyle eğitime devam etmeyen kız çocukları için gerekli tüm olanakların sağlanması bakımından meclis araştırma komisyonu kurulması gereklidir.”
