MAUN, ÇÖLYAK HASTALARI VE ÇİFTÇİ İÇİN HAREKETE GEÇTİ

MAUN, ÇÖLYAK HASTALARI VE ÇİFTÇİ İÇİN HAREKETE GEÇTİ

Muş Alparslan Üniversitesi (MAUN) beslenmelerinde özel gıdalara ihtiyaç duyan Çölyak hastaları ve Muşlu çiftçilere yılda iki defa ürün alabilecekleri yeni bir tarım ürünü için harekete geçti.

Muş Alparslan Üniversitesi (MAUN) bünyesinde kurulduğu günden bugüne Muş’ta tarımın geliştirilmesi için çok önemli çalışmalara imza atan Uygulamalı Bilimler Fakültesi bu defa hem çiftçileri ilgilendiren hem de beslenmelerinde Glutensiz gıdaya ihtiyaç duyan Çölyak hastaları için harekete geçti.

Bu kapsamda Muş İl Özel İdaresi, Muş Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Muş Belediyesi ile iş birliğinde “Muş Ekolojisinde Karabuğday Yetiştiriciliği ve Yayımı” Projesini hayata geçirdi. Uygulamaya giren proje ile Muş’ta bazı çiftçilerin arazilerinde Gluten içermeyen Karabuğday ekimi gerçekleştirildi. Yılda iki defa ürün alınması beklenen Karabuğday, hem çiftçilere önemli gelir elde edebilecekleri bir alternatif ürün olacak hem de Çölyak hastalarının ihtiyacı olan Glutensiz gıdaların yapımında kullanılacak. Karabuğdayın Çölyak hastalarına, çiftçilere sağladığı yararın yanında ayrıca çiçeksi bir bitki türü olduğu için arıcılığa ve Kaba yem olarak da kullanılabildiği için hayvancılığa da önemli katkılar sunması bekleniyor. 

Hayata geçirilen proje için düzenlenen programa Muş Belediye Başkan Yardımcısı Abdullah Avcı, İl Özel İdare Genel Sekreteri Şeyhmus Yentür, Muş Alparslan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fethi Ahmet Polat, Muş Alparslan Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yaşar Karadağ, İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Gün, Çölyak Derneği Başkanı, Züleyha Almaz, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden Dr. Ahmet Güneş, ilgili birlik temsilcileri ve akademisyenler katıldı.

Programın açılışında Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Yaşar, Muş Ekolojisinde Karabuğday Yetiştiriciliği ve Yayımı Projesi ile ilgili bilgiler verdi.

KARABUĞDAY TOHUMLARI 10 DEKARLIK ARAZİYE EKİLDİ

Muş Alparslan Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yaşar Karadağ, uygulamaya sokulan “Muş Ekolojisinde Karabuğday Yetiştiriciliği ve Yayımı” Projesi ile ilgili olarak şunları dile getirdi: “24 Temmuz 2017 yılında İlimize ve Üniversitemize kazandırılan ziraat membalı Uygulamalı Bilimler Fakültemiz Muş ilimize, tarımına, üreticilerimize yeni ürünleri buluşturmaya, kazandırmaya devam ediyor.

Muşlu üreticilerimize hep şunu söyledik; sizler 1 adım atarsanız bizler 10 adım atacağız. Bugün Muş ta ilk defa yetiştirilecek olan ve bir proje ile de desteklenen Karabuğday tohumları 10 dekarlık araziye demonstrasyon amacıyla ilk ekimleri gerçekleştirilecek. 

Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi yürütücülüğünde İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği tarafından 408 Bin TL ile desteklenen “Muş Ekolojisinde Karabuğday Yetiştiriciliği ve Yayımı” Projesinin desteklenmesinden dolayı ben İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Sayın Şeyhmus Yentür beye huzurlarınızda teşekkürlerimi, şükranlarımı sunuyorum. 

Karabuğday, kuzukulağıgiller familyasına bağlı tek yıllık otsu bir bitki türüdür. Bitki boyu 60 ile 150 cm arasında değişmektedir. Verimliliği buğdaya göre daha düşüktür. % 11 protein, % 2 yağ içermektedir. Bununla birlikte, kurak ve engebeli arazilerde ve serin iklimlerde yetişebilme özeliği vardır. 

Hızlı büyür ayrıca zararlı otların gelişmesini engeller. Yetişme süresi 90 gün, dekara tane verimi 200 kg kadardır. Karabuğday bitkisinin ekimi yapılırken dekara ortalama 5 kg tohum kullanılır. Şayet elle serpme ekim yapılacaksa 10 kg tohum yeterli olur. Karabuğday tohumları 20 cm aralıklarla ekilmektedir. Tohumlar 2 cm derine ekilmelidir. 

Karabuğday tohumları gluten içermez, çölyak hastaları ve gluten alerjisi olanlar için uygundur. En çok Bağımsız Devletler Topluluğu ve Polonya da yetiştirilir. Fransa, Kanada ve ABD de Kümes ve Çiftlik hayvanları yemi olarak kullanılmaktadır.” Dedi.

KARABUĞDAY, ÇÖLYAK HASTALARI VE ÇİFTÇİLER İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR ÜRÜN

Projenin amacı ile ilgilide bilgi veren Karadağ, şunları söyledi: “Muş İli Merkez, Varto ve Bulanık ilçelerindeki çiftçilerin katma değeri yüksek ürün çeşitliliğini artırmak, çiftçilerin tarımsal üretimde bilgi düzeyini ve gelir düzeyini artırarak Muş ili tarımsal potansiyelinin değerlendirilmesine katkı sağlamak. Çiçeklenme döneminin uzun ve bal özü yönünden zengin olması nedeniyle, arıcılar için çiçek yoğunluğunun az olduğu dönemlerde arıcılara iyi bir alternatif sunmak ve Muş ilinin arıcılık potansiyelinin daha iyi değerlendirilmesine katkı sağlamaktır. Karabuğday, küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği ile yumurta tavukçuluğu yetiştiriciliğinde yem olarak rasyonlarında kullanılmaktadır. Çiçeğinden bal, tohumu ve yeşil aksamından kaba yem olarak faydalanılabilir. Bu bakımdan Muş ilinin hayvancılığına, potansiyelinin değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır. Muş İli Merkez, Varto ve Bulanık ilçelerinde tarımının yaygınlaştırılması, yerli tohum üretimimizin artmasına, gluten içermemesi yönünden Çölyak hastaları için besin değeri yüksek ürünlerin daha kolay tedarik edilmesine ve hem bölge hem de ülke ekonominse katı sağlaması amaçlanmıştır.

Projenin Çarpan Etkisine baktığımızda; Ekonomik ve sosyal açıdan karabuğday üretimin yaygınlaştırılması hem ülke ekonomisine hem de Muş ili tarımsal ekonomisine katkı sağlayacaktır. Çiftçiler için alternatif geçim kaynağı oluşturarak köyden kente göçün azalması amaçlanmaktadır.

Proje ile demonstrasyonlara katılacak çiftçilerimiz ilimize uygun çeşitlerle yapılacak karabuğday yetiştiriciliğinin ne kadar karlı olduğunu görecek ve karabuğday yetiştirmenin önemini benimseyeceklerdir. Bu çiftçilerimiz, faaliyetler ile diğer çiftçilere de örnek teşkil edecektir.

Proje sayesinde Üniversitemiz ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü arasında yeni işbirliklerinin yolu açılacaktır.” Dedi.

YENİ PROJENİN TANITIMI HAFTAYA YAPILIYOR

Karadağ, son olarak başlatacakları bir diğer proje olan “Silajlık Soyalar Muş Ovası İçin Umut Vadediyor” projesi hakkında da şunları söyledi: “Önümüzdeki hafta içerisinde Tarım ve Orman Bakanlığı Eğitim ve Yayım Dairesi Başkanlığı tarafından desteklenen Yine Muş için ilk defa üretimi gerçekleştirilecek olan “Silajlık Soyalar Muş Ovası İçin Umut Vadediyor” projemizin Çevrimiçi olarak Proje tanıtım toplantısını gerçekleştireceğiz ve toplantı sonrası Muş Ovasını Yemlik Soya ekimleriyle buluşturacağız. 

Bu projemizde Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi yürütücülüğünde sırasıyla;  Adana Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Muş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü işbirliği ile gerçekleştirilecektir.” Dedi.

ALMAZ, “İNŞALLAH, BU PROJE İLE ÇÖLYAK HASTALARINI DAHA GÜZEL GÜNLER BEKLİYOR”

Programda bir konuşma yapan Muş Çölyak Derneği ve Muş Alparslan Üniversitesi Çölyak ve Glutensiz beslenme Topluluğu adına Dr. Öğr. Üyesi Züleyha Almaz, böyle bir projenin başlatılmasından dolayı emeği geçenlere teşekkür ederek şunları söyledi: “Muş Alparslan Üniversitesine ve Prof. Dr. Yaşar Karadağ hocama Çölyak hastalarına vermiş olduğu destekten dolayı çok teşekkür ederim. Ayrıca Muş Alparslan Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Yaşar hocama da teşekkür ederim. Her ikisi de Çölyak hastalarını düşündüler ve bizim taleplerimize karşılık verdiler. İnşallah, bu proje ile Çölyak hastalarını daha güzel günler bekliyor. Daha kolay glütensiz diyetlerini yapabilecekler.”

Almaz, konuşmasının devamında Çölyak hastalığı ve hastaların tüketebilecekleri gıdalar hakkında bilgi verdi.

GÜNEŞ, “ÜLKEMİZDE TARIMI YAPILMAYAN KARABUĞDAY DÜNYANIN BİRÇOK ÜLKESİNDE YETİŞTİRİLMEKTEDİR”

Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden Dr. Ahmet Güneş, “Karabuğday Yetiştiriciliği ve Tarımı” Eğitim Sunumu yapması ile tanıtım toplantısı sona erdi.

Güneş, yapmış olduğu sunumdan önce Karabuğday ile ilgili olarak şunları: Ekonomik bakımdan gelişmiş refah seviyesi yüksek toplumlarda geçen yüzyıl içerisinde bir yandan insanların bedensel etkinliklerinin diğer yandan tüketilen ekmek ve diğer hububat ürünlerinin miktarının önemli düzeyde azalarak bireylerin gereksinim duydukları günlük enerjinin büyük kısmını et, yağ ve şeker içeriği yüksek gıdalardan sağlamaya başlamaları şişmanlık, kalp ve dolaşım rahatsızlıkları, diyabet ve bağırsak hastalıkları gibi bazı hastalıkların artmasına ve yaygınlaşmasına yol açmıştır. Bu hastalıklara karşı önlem olarak; diyetlerin dikkatle seçilip düzenlenmesi ve günlük diyetlerde lif içeriği yüksek gıdaların bulundurulması önerilmektedir. Bu amaçla üzerinde durulan ve sağlıklı gıdalara olan ilginin ve bilincin artmasıyla önemi son yıllarda daha da artan bitkiler­den bir tanesi Karabuğday’dır. Ülkemizde tarımı yapılmayan Karabuğday dünyanın birçok ülkesinde yetiştirilmektedir. Dünyada tarımı yapılan türler; bir Yaygın Karabuğday, iki Tatar Karabuğdayıdır. Karabuğday dünyanın birçok ülkesinde üretilen fakat önemi ve yaygınlığı gün geçtikçe artan uluslararası ticarette yeri olan. Polyganeceae familyasına ait tek yıllık bir bitkidir. Gübre isteği çok az olup verimsiz topraklarda bile 3-3.5 ayda ürün verebilen bir bitkidir. Ülkenin her tarafında ekonomik ve kolayca yetişebilecek pazar değeri olan yeni bir üründür.” Dedi. 

Sona eren toplantının ardından Korkut Kümbet’te çiftçi arazilerinde Karabuğday ekimi gerçekleştirildi.