TOY VE TURNA KUŞLARI GÖRÜNTÜLENDİ

Muş Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Geliştirme Tarih ve Sanat Derneği ile Doğal Hayatı Koruma Vakfı´nın başlattığı ?Muş´ta Toy ve Telli Turna Koruma´ projesi devam ediyor. Proje kapsamında nesli tükenmekte olan toy, turna ve telli turna kuşları için saha araştırmasına çıkan Muş Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Geliştirme Tarih ve Sanat Derneği Proje Koordinatörü Kasım Avci, Bulanık ilçesi Murat Nehri Havzasında nesli tükenmekte olan toy ve turna kuşlarını görüntüledi.

 Bulanık İlçesi Murat Nehri havzalarında çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Proje Koordinatörü Kasım Avcı, kuşların öldürülmemesi ve korunması için bölge halkının bilinçlendirildiğini söyledi.

Muş ovasının Toy, Turna ve Telli Turna´nın anavatanı olduğunu ifade eden Avcı, şunları söyledi: ?Muş, Bulanık ve Malazgirt Ovaları ve bu ovalardan geçen Murat Nehrinin ve Murat Nehri ile birleşen birçok dere ve çayın oluşturduğu havzalar, sazlık ve sulak alanlar, Haçlı, Kaz, Hamurpet Göllerimiz henüz doğal yapısını koruyan çok özel ve çok önemli doğal varlıklarımızın, doğal güç ve çeşitliliğin başında gelen zenginliklerimizdendir. Bu doğal zenginliklerimizin ne kadar önemli ve sade olduğunun birer göstergeleri olarak da nesilleri birinci dereceden yok olma sınırında bulunan Toy ve Telli Turna Kuşlarının yalnızca bu bölgelerde üremelerini tamamladıklarını göstererek ispat edebiliriz. Ancak çeşitli nedenlerden dolayı doğal varlık alanlarımızın her türlü kirliliklere açık ve savunmasız olduğu, tür ve çeşitliliklerde kayıp ve azalmaların yaşandığı, kaçak-bilinçsiz avcılık faaliyetleri ile kimyasal içerikli tarım faaliyetlerinde dolayı eko dengede bozulmaların hızlandığı görülmektedir.?

Çevrenin her türlü ve her yönden gelen, gelecek olan kirliliğine önleyecek önlemler geliştirilmesi gerektiğinin altını çizen Avcı, ?Su, hava, toprak, yeşil alanlar, sulak alanlarımızı, orman varlıklarımızı gerekli özeni göstererek, ilimizin simgeleri haline gelen Toy ve Telli Turna Kuşlarımıza, sahip çıkalım. Yaşadığımız dünyada insan-doğa-teknoloji dengesini kurup düzenleyerek, her türlü doğal ve yapay tehdit ve tehlikelerden korunmuş, yemyeşil ve güçlü coğrafyada yaşayalım.? Şeklinde konuştu.

?HALK ARASINDA ´KUTSAL KUŞ´ OLARAK BİLİNİRLER?

Kış mevsiminde Çukurova bölgesinde 3 bin civarında turna tespit edildiğini, bu kuşların az bir bölümünün ürediğini ve bu nedenle mutlaka korunması gerektiğini vurgulayan Saygın, turnaların sulak alanlarda yaşadıklarını anlatarak ?Bu kuşlar geniş alanları sevdikleri için bu alanlara yuva yaparlar. Turnalar ömür boyu tek eşlidirler, oldukça sadıktırlar. Eşlerinin ölmesi durumunda bir daha eş tutmazlar ve halk arasında ´kutsal kuş´ olarak bilinirler? diye konuştu.

TURNA

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün internet sitesindeki bilgilere göre, turna (Grus grus), Kanada turnası ve telli turnadan sonra yeryüzündeki en yaygın turna türü. Dünya nüfusunun yaklaşık 220-250 bin birey olduğu tahmin ediliyor. Türün bulunduğu tüm alanlarda koordineli bir çalışma yapılmadığından tam sayı bilinmiyor. Türkiye, turnanın kuluçkaya yattığı, kışladığı ve göç sırasında konaklama alanı olarak kullandığı yeryüzündeki nadir ülkelerden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanların Türkiye´deki 39 alanı ziyaret ettiği, bu alanlardan 23´ünde toplam 197 turna sayıldığı ve en az 28 çift turnanın kuluçkaya yattığı kaydedildi.

Türkiye´de kışlayan turna nüfusu 2 bin 700-4 bin 200 civarında olup, bu sayı toplam nüfusun yaklaşık yüzde 1,5-2´sine karşılık geliyor. Ayrıca, göç sırasında yılda iki kez on binlerce turna Anadolu üzerinden geçiyor ve dinlenmek, beslenmek ve enerji depolamak için Anadolu´daki konaklama alanlarını kullanıyor. Tür için başlıca tehditler, yaşam alanı kaybı ve alan kalitesindeki bozulma olarak sayıldı.