Gün geçmiyor ki; Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde yapılan ihaleler ve uygulamalarından şikâyet gelmesin. Muş’ta kalkınmamızın itici gücü olan inşaat sektöründekiler, Muş Merkez ve İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde yapılan haksız hukuksuz uygulamaları bize iletip, çaresizliklerini dile getiriyorlar. Kısaca KÖYDES’teki duyarsızlığı ve keyfi uygulamaları herkes görüyor.
Kamu İhale Kanununda ihaleler için, işin niteliğine göre her ihale için ayrı bir komisyon kurulması, asgari beş kişiden oluşacak komisyonda en az iki uzman ve bir maliyecinin bulunması, ihale komisyonu başkanlığı ile ihaleyi onaylama yetkilisinin aynı kişide birleşmemesi şeklindeki yapı kabul edilmiş. KÖYDES’lerde ise bu durum farklı. Komisyon, Mülki idare amiri başkanlığında, iki il genel meclis üyesi ve iki köy muhtarından oluşmakta.
Para işleri bu ülkenin en çetrefilli işidir? Mevzuatta ihale komisyonlarına ağır sorumluluklar getirilmiştir. İhale iş ve işlemlerinin çok riskli bir alan olduğu ve uzmanlık gerektirdiği bellidir. Köylere Hizmet Götürme Birlikleri dışında, encümenlerin ihale yaptığı ve ihale komisyonu başkanının ihaleyi onayladığı başka bir kamu kurum veya kuruluşu yoktur.
Mülki idare amiri başkanlığında, iki il genel meclis üyesi ve iki köy muhtarından oluşmakta olan komisyonun, bu işin üstesinden gelmesi çok zordur. Birlik encümenleri, ihale konusunda uzman kişi/ kuruluşların dahi zorlandığı görülen bir alanda, ağır bir sorumlulukla baş başa bırakılmıştır. İhale komisyonu üyesi olmayan, dolaysıyla sorumluluğu bulunmayan uzmanların, bilgi ve deneyimlerinden istifade etmek zorunda bırakılmışlardır. Bu mevcut ihale düzeninden, mülki idarenin dahi belki haksız iddialar karşısında olumsuz etkilendiği görülmektedir.
Birlikler tarafından yapılan ihalenin ardından işin kontrollüğünü İl Özel İdaresi yapıyorsa madem, ihaleyi neden İl Özel İdaresi yapmıyor? Cevabı ben vereyim. Amaç ihale sürecini kısaltmakmış… Böyle bir mazeret olamaz. Haksız ve hukuksuz yapıldığı iddia edilen iş ve işlemlerin hesabını kim verecek peki?
Birliklerde ihalelere iştirak eden yüklenicilerin evraklarının kontrol ederek teyidini alacak, Muş Merkez Köylere Hizmet Götürme Birliğinde 2, Bulanık Köylere Hizmet Götürme Birliğinde 1 teknik eleman bulunurken Malazgirt, Hasköy ve Korkut Köylere Hizmet Götürme Birliklerinde hiçbir teknik eleman yok. Gerçi olsa da fark etmez ya. Nasılsa komisyonda da değiller ve dosyaları da kontrol etmiyorlar. Peki iştirakçinin teminat ve teklif vermesi yeterli midir? Şartnamede belirtilen ve istenen evrakların teyidi alınmayacaksa neden şartnameye eklenir?
İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Kamu kaynaklarının; teknik elemanlar tarafından tetkik ve kontrol, etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verilebilirliği ve mali saydamlığı sağlayacak bir yapıya süratle kavuşturulması ancak ihalelerin İl Özel İdaresinde yapılması ile mümkündür. En azından bundan sonraki ihalelerin yeterli teknik ve mali eleman ile Kamu İhale Kanununda belirtilen yapıda komisyon oluşturmada sorun yaşamayacak İl Özel İdaresinde yapılması dileğiyle...
