BU NÜFUSU NASIL KALDIRIR
Bedrettin KELEŞTİMUR
Depremi konuşmak istemem! Gel görelim ki, Allah korusun ihtimal dâhilinde olan bir İstanbul Depremi, maalesef, bütün Marmara etkilenir. İstanbul ilimizle birlikte Kocaeli, Tekirdağ, Bursa, Yalova ve Çanakkale’yi etkileyecek bir depremde ne kadar hazırlıklıyız?
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi ile 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremi/ asrın kıyametini unutmamız mümkün mü?
Bu ülke insanı, ‘bir çeyrek asır içerisinde iki büyük felaketi/ kıyameti yaşayacaktı!’
Bu büyük felaketlerden millet olarak ne kadar kendimize dersler çıkardık? Geleceğe yönelik hazırlıklarımız nelerdir/ veya neler olmalıdır?
Dünyanın incisi İstanbul, “bir eğitim, kültür, sanat şehri olmanın yanında İktisadi hayatının zenginliğiyle de Türkiye’yi omuzlayan tarihin en büyük metropoliten şehirleri arasında yerini alır!”
2024 yılının fotoğrafına şöyle bir baktığımızda, “bu mualla şehir bu nüfusu nasıl kaldırır?” sorusunu sormadan da edemiyorum!
Bir yanda, Türkiye’nin gündeminden düşmeyen deprem riski/ veya risk haritası, beri tarafta da hala depreme karşı ciddi projelerin yeteri kadar konuşulmamasıdır!
İstanbul’un ve dolayısıyla da, Marmara Bölgemizin genel fotoğrafını çektik mi?
İki Kıtayı, Asya ve Avrupa’yı birleştiren tarihin kadim Şehri İstanbul’u düşünmek, bu ülkeye sevdası olan herkesin harcı olmalıdır!
Bir bakıma, Bozkır Anadolu’nun aklı, fikri, gözü, gönlü, sözü/ veya yüzü sürekli İstanbul’a dönük olmuştur.
İstanbul için o kadar çok şiirler, hikâyeler, romanlar yazılmış ki, ‘bir büyük sevdanın kelâm ve kâlem rüzgârı asırlar boyu esmiş/ veya esmeye devam etmektedir.’ Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethettiğinde, İstanbul’un, “sur içi nüfusu 50 bin civarındadır…”
İstanbul’un fethinin 571.nci yılındayız… İstanbul’un tarihi dokusunu, erdemli yüzünü, gönül dünyasındaki esintileri ne kadar koruyabildik?
Yazımızın hemen başlığına, “İstanbul bu nüfusu nasıl kaldırır?” bir bakıma hüzün kokan bir ifade kullanmayı düşündüm. İstanbul’a, ‘ihanet ettik mi?’ Şüphesiz ki, kimse bu konuda/ veya bu noktada masum değil! Gelelim tekrar, İstanbul’un genel fotoğrafına… O fotoğrafa baktığımızda, İstanbul’un, “Anadolu’nun Toplamı…” olduğunu söyleyebiliriz.
İstanbul’un, yüzölçümü ne kadar?
“5 bin 461 km2”
İstanbul’da km2’ye kaç kişi düşüyor?
“3 bin 13 kişi düşüyor!”
Türkiye ortalaması ne kadar?
Sadece, “yüz on bir kişi…”
İstanbul sadece Anadolu’nun toplamı değil; Anadolu’nun bütünüyle ifadesi… Nerede ise bir bakıma Anadolu’yu İstanbul’a taşımışız…
İstanbul Şehri tarihi boyunca da, bu önemli sıfatı üzerinde taşımıştır.
Artık İstanbul İlimizin yükü de giderek ağırlaşmıştır.
Öyle ki, insanlık tarihini etkileyen bu tarihi coğrafya üzerinde Türkiye nüfusunun, ‘yüzde 18.49’ları yaşamaktadır’ Vatan Coğrafyamızda, ‘her beş kişiden birisi İstanbul’da yaşamaktadır’ Tek kelime ile söylemek isterim, “İstanbul’a da, Bozkır Anadolu’ya da yazık etmişiz!” Özellikle de, 1980’lerden itibaren, “bu göç yaman bir göç…” diyebileceğimiz fırtınalı bir dönemden geçmişiz!
2023 yılı sonu itibariyle İstanbul’un nüfusunun, “15 milyon 655 bin 924” olduğunu görüyoruz.
TUİK verilerine göre, İstanbul’da ikamet eden 15 milyon 56 bin 806 kişiden olan nüfusun sadece, “2 milyon 152 bin 878’inin İstanbul İli Kütüğüne Kayıtlı Olduğunu…” görmekteyiz.
Resmi verilere göre 2023 yılında İstanbul’a gelen uluslararası ziyaretçi sayısı, “17 milyon 370 bin…” Bu rakamlarla İstanbul İlimiz, dünyada ilk sıralarda yer alıyor.
İstanbul İlimizle ilk hafızalara, ‘mahşeri kalabalıklar…’ geliyor. İstanbul’un dört bir yanından, ‘insan seli akıyor…’ Bizi yoranda, bazen bunaltan da, ‘hedefsiz ve de ilkesiz kalabalıklar olmuştur’
İstanbul için bir, “Üniversite Şehri…” ifadesini de sıklıkla kullanmıştık.
Son kayıtlara göre İstanbul İlimizde; “13 adet devlet ve 44 adet vakıf olmak üzere 57 Üniversite bulunuyor!” Bu 57 Üniversite de, “bir milyon bin 834 öğrenci eğitim alıyor!”
Bütün bunların mevcut alt yapılarını da birlikte düşüneceksiniz!
İstanbul İlimizi, ihracat rakamlarıyla da incelediğimizde, bu tarihi şehrin günümüzde ne kadar büyük riskler aldığını/ veya üstlendiğine şahit olacağız.
İstanbul İlimiz 2023 yılı içerisinde, Türkiye’nin toplam ihracatının (255 milyar 808 milyon 922 bin dolar) “yüzde 23,2’lerini (59 milyar 381 milyon 117 bin) gerçekleştirdiğini görmekteyiz.
Bu rakamlara, Kocaeli (yüzde 12), Bursa (6,9)’da ilave edildiğinde “yüzde 42’lerini karşıladığını göreceğiz!”
Sözün özü nedir? Artık günümüzde ‘yeni stratejiler geliştirmeliyiz…’ O stratejiler doğrultusunda, ‘deprem riskinin en az olduğu bölgelerde ticari ve sanayi alt yapısıyla birlikte yeni merkezler oluşturmalıyız’
17 Ağustos 1999 Depremi ile birlikte 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremlerinin bu ülkeye bıraktığı tahribatı bir daha/ veya önümüzdeki yıllarda, ‘yaşamak istemiyoruz’ Maalesef, hala günümüzde, “deveyi sağlam kazığa bağlamış değiliz!”
Selam ve Muhabbetle